اقتصاد24- این موضوع از دریچه شاخص مدیران خرید در خرداد ۱۴۰۰ نیز قابل لمس است. فشار بیبرقی به صنایع در حدی بوده که «شامخ» بخش صنعت در خرداد نزدیک به ۱۴درصد نسبت به اردیبهشت کاهش یافته است.
تنها یک روز پس از ثبت رکوردشکنیهای جدید در جریان معاملاتی بورس کشور، به یکباره ترمز رشد در بازار سهام کشیده شد، به طوری که دیروز دماسنج بازار به ۰۶/ ۰ درصد رشد بسنده کرد و در محدوده یک میلیون و ۲۸۲ واحدی متوقف شد. به این ترتیب سهامداران خرد نیز مجددا راه خروج از بازار را برگزیدند و از میزان تقاضا در بازار کاسته شد.
بحران کمبود برق در کشور و محدودیت فعالیت شرکتهای صنعتی و در کنار آن ناامیدی از احیای زودهنگام برجام مهمترین عامل توقف روند صعودی بورس طی دادوستدهای پایان هفته بود. در اوج بیبرقی و قطعی گسترده برقهای خانگی، حالا این معضل به شرکتهای تولیدی و صنعتی کشیده است. به این ترتیب در حالی که بنا بر روایت آماری چند وقت اخیر معاملات سهام، شاهد بازگشت اعتماد از دست رفته سرمایهگذاران به بخش مولد اقتصاد کشور بودیم به یک باره بحران برق بورسبازان را شوکه کرد. به طوری که دستورالعملی تحت عنوان توقف فعالیت مشترکان فولادی و سیمان از سوی توانیر ابلاغ شد.
در این دستورالعمل آمده است که «به منظور حفظ پایداری شبکه سراسری برق و جلوگیری از خاموشیهای گسترده، ضروری است نسبت به هشدار توقف فرآیند اصلی فعالیت مشترکان فولادی با حداکثر برق دریافتی از شبکه به میزان ۱۰ درصد دیماند مصرفی از ۱۵ تیر به این دسته از مشترکان اقدام فرمایید. در صورت عدم همکاری برق مشترکان فوقالذکر تا اطلاع ثانوی قطع شود».
منظور از دیماند مقدار قدرتی است که از اداره برق خریداری شده است و تجهیزات نصب شده، حداکثر این مقدار توان الکتریکی را میتوانند به مصرفکننده ارائه دهند.
این مصوبه در حال حاضر دو صنعت فولاد و سیمان را هدف قرار داده و وزیر نیرو پیشنهاد داده تا این صنایع تولیدی، تعمیرات یا تعطیلات فصلی خود را به این بازه زمانی منتقل کنند.
به این ترتیب صنایعی همچون فولادی و سیمانی که شرکتهای زیادی را در زیرمجموعه خود دارند، اکنون با کاهش توان مصرفی مواجه شدهاند که به معنای توقف تولید این دسته از شرکتها خواهد بود. این رویداد یقینا در گام نخست به سایر صنایع و شرکتهای سهامی مرتبط و در ادامه کلیت بازار سهام (صنایع بالادستی و پایین دستی) بسط پیدا خواهد کرد.
هر چند در اوایل تابستان کاهش ۳۰ درصدی تزریق برق در این حوزه اعلام شد اما اکنون به طور قطعی برخی از شرکتها در خوشبینانهترین حالت مجبورند با نیمی از ظرفیت خود به فعالیت بپردازند.
به گفته کارشناسان برخی دیگر از شرکتها مجبورند در مناطق گرمسیر حتی با ۳۰ درصد ظرفیت کار کنند. در چنین شرایطی شرکتهایی که دارای نیروگاه برق هستند و عملا نباید تحت تاثیر دستورالعملهای اینچنینی قرار گیرند نیز با چالش مواجه شدهاند.
از شرکتهای فولاد مبارکه و چادرملو خواسته شده است که توان نیروگاهی خود را در شبکه اصلی برای رفع کمبود برق خانگی تزریق کنند. در واقع چنین اتفاقی کاهش عملیات را در پی خواهد داشت و عملا از سرمایهگذاری که این شرکتها در صنعت برق کردند در حال حاضر برای برق مصرفی خانوارها استفاده میشود.
به هر ترتیب بورس تهران که روز سهشنبه را با چند رکورد در سال جاری جابهجا کرد، دیروز تقریبا بدون تغییر باقی ماند. سهامداران حقیقی نیز مجددا فروشنده شدند و ارزش معاملات خرد کمی کاهش یافت. به طوری که ارزش معاملات خرد بورس تهران ۴۴۲۷ میلیارد تومان و ارزش معاملات خرد فرابورس ۱۷۸۰ میلیارد تومان شد. مهمترین مانع تداوم رشد قیمتها در تالار شیشهای مصوبه توانیر درخصوص توقف فعالیت شرکتهای فولادی و سیمانی به دلیل کمبود برق در نظر گرفته میشود. با این حال روز گذشته سهامداران به این مصوبه واکنش نشان دادند و قیمت سهام زیرمجموعه این دو گروه ریزشی شد. از سویی فولادیها به دلیل وزن بالایی که در بازار دارند، برای بازار نقش ترمز را ایفا کردند و مانع از تداوم روند صعودی همانند روز ماقبل معاملاتی شدند.
حقیقیها مجددا فروشنده شدند
چهارشنبه پس از دو روز معاملاتی، مالکیت سهام به سمت معاملهگران عمده بورس تهران تغییر جهت داد و در داد و ستدهای آخرین روز کاری هفته حدود ۴۳ میلیارد تومان حقیقیها پول از بازار خارج کردند. بیشترین خالص خرید حقوقیها نیز در صنایعی همچون بانکها، فرآوردههای نفتی، فلزات اساسی، خودرو و ساخت قطعات و مواردی از این قبیل به ثبت رسید.