اقتصاد۲۴– بعد از دو سال بار دیگر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی قطعنامهای درباره برنامه هستهای ایران صادر و از تهران خواست که همکاریهای خود با آژانس را گسترش دهد. اقدامی قابل پیشبینی که پس از تعلیق مذاکرات سیاسی چندان تعجب محافل سیاسی را به همراه نداشت.
قطعنامه شورای حکام البته چندان زبان و بیان تندی نداشت و تنها از تهران «درخواست» کرد که به پرسشها و تردیدهای آژانس پاسخ دهد. اما تهران حتی همین بیان را برنتافت و پیش و پس از صدور قطعنامه در اقداماتی تلافیجویانه بخشی از دروبینهای نظارتی فراپادمانی آژانس را خاموش و استفاده از نسل پیشرفتهتر سانتریفیوژهای خود را از سر گرفت. اقداماتی که به گفته ناظران سیاسی میتواند مسیر پیشرو در تعامل ایران و جهان بر سر برنامه هستهای را بیش از گذشته چالشبرانگیز کند.
بررسی تاریخی روندها پیرامون برنامه هستهای ایران، اما بسیاری از کارشناسان این حوزه را به یاد سالهای نخستین دولت محمود احمدی نژاد و قطعنامههایی که در شورای حکام علیه برنامه هستهای ایران صادر میشد میاندازد. روندی که در نهایت به ارسال پرونده ایران به شورای امنیت و تصویب قطعنامههای متعدد و وضع تحریمهای شدید علیه ایران انجامید.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران صدور قطعنامه شورای حکام را اقدامی ضد ایرانی خوانده که میتواند بر روند تعاملات آتی طرفین اثر منفی بگذارد. دیگر مقامهای تصمیمگیر در تهران همچون محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی و یا علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و حتی ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری اسلامی ایران هم دیدگاهها و مواضع مشترکی اتخاذ کردهاند.
پیتر جنکینز، نماینده پیشین بریتانیا در سازمان انرژی اتمی در این خصوص به یورونیوز فارسی میگوید: «به نظر من تفسیر وزیر امور خارجه ایران در خصوص اینکه قطعنامه شورای حکام را «ضد ایرانی» توصیف کرده بود، نادرست است. پیام اساسی این قطعنامه این است که ایران به اندازه کافی با دبیرخانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری نکرده است و در نتیجه این نهاد نمیتواند نسبت به صحت و صداقت فعالیتهای پادمانی ایران اطمینان حاصل کند.»
این دیپلمات بازنشسته بریتانیایی در ادامه میافزاید: «شورای حکام موظف است پیام مشابهی را برای هر کشور دیگری که توافقنامه پادمان انپیتی را پذیرفته، ارسال کند. همه کشورهای غیرهستهای معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای از نظر قانونی موظف هستند که در خصوص تمام مواد هستهای خود به صورت شفاف به آژانس پاسخ دهند. در نتیجه اقدام شورای حکام یک روند عادی و منطقی ارزیابی میشود.».
بیشتر بخوانید: برجام بیش از همه به سود ایران است