مسأله : اگر به جهت ندانستن مسأله، كارى انجام دهد كه روزه را باطل مى كند، چنانچه مى توانسته مسأله را یاد بگیرد ( یعنى مقصّر در ندانستن بوده )، كفّاره بر او واجب مى شود و اگر نمى توانسته مسأله را یاد بگیرد ( یعنى قاصر در ندانستن مسأله بوده ) كفّاره بر او واجب نیست. و بنابر احتیاط واجب حكم انسانى كه غافل باشد نیز چنین است.
كفّاره روزه
مسأله : كسى كه كفّاره روزه ماه رمضان بر او واجب مى شود، باید یك برده آزاد كند، یا به كیفیّتى كه در مسأله بعد گفته مى شود دو ماه روزه بگیرد، یا شصت فقیر را سیر كند و یا به هركدام یك مُد، كه تقریباً ده سیر است « حدود هفتصد و پنجاه گرم » طعام یعنى گندم یا جو و یا مانند آن بدهد. و چنانچه هیچ كدام ممكن نباشد، مخیّر است بین اینكه هیجده روز پى در پى روزه بگیرد یا هر مقدار مى تواند به فقیر طعام بدهد. و اگر نتواند روزه بگیرد یا طعام بدهد، باید استغفار كند، اگرچه مثلا یك مرتبه « أَسْتَغْفِرُ اللّه » بگوید. و بنابر احتیاط واجب هروقت بتواند، كفّاره را بدهد.