به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ویژهبرنامه «امیر دانایی»، به بررسی مجموعه سهجلدی «کران بیکران» اثر سیدهزینب شیرازی میپردازد؛ اثری که با نگاهی تربیتی به حکمتهای نهجالبلاغه، راهکارهای عملی برای زیست اخلاقی در دنیای امروز ارائه میدهد. در این شماره، حکمت ۴۷ نهجالبلاغه مورد توجه قرار گرفته که در آن پاسخی صریح و حکیمانه به یکی از قدیمیترین پرسشهای بشری دارد: ارزش و قیمت واقعی یک انسان بر چه اساسی سنجیده میشود؟
بنابر روایت ایکنا، حضرت علی(ع) در حکمت ۴۷ نهج البلاغه میفرمایند: «قَدْرُ الرَّجُلِ عَلَی قَدْرِ هِمَّتِهِ، وَصِدْقُهُ عَلَی قَدْرِ مُرُوءَتِهِ، وَشُجَاعَتُهُ عَلَی قَدْرِ أَنَفَتِهِ، وَعِفَّتُهُ عَلَی قَدْرِ غَیْرَتِهِ ارزش هر کس به اندازه همت اوست؛ صداقت او به اندازه جوانمردی اوست؛ شجاعتش به قدر عزتنفس اوست و پاکدامنیاش به میزان غیرت اوست.»
ارزش آدمی، وسعت همت اوست
در نخستین فراز «قَدْرُ الرَّجُلِ عَلَی قَدْرِ هِمَّتِهِ»، نویسنده به نقدtyle=”text-align:justify”>تحلیل دیگر کتاب در بررسی پیوند میان «عفت» و «غیرت» رقم میخورد «وَعِفَّتُهُ عَلَی قَدْرِ غَیْرَتِهِ». نویسنده با استفاده از مفهوم فلسفی «حقیقت تشکیکی»، توضیح میدهد که عفت و پاکدامنی، میوه طبیعی درخت غیرت است. او غیرت را به معنای تنفر از مشارکت دیگری در امر محبوب تعریف کرده و آن را یک سازوکار صیانتی برای روح میبیند.
نویسنده با نگاهی نقادانه، میان غیرت عقلانی و تعصبهای کور یا حزبی مرز میکشد و تأکید میکند که غیرت تنها زمانی فضیلت است که در جای درست و طبق دستور عقل و شرع باشد. او دایره غیرت را چنان گسترش میدهد که تمام مکارم اخلاقی را در بر میگیرد.
امام علی (ع) در حکمت ۴۷، عیار واقعی انسان را از چنبره معیارهای مادی و اعتباری رها کرده و آن را به چهار ستون درونی پیوند میزند: «همت»، «مروت»، «شجاعت» و «عفت». در این نگاه، قیمت هر انسان نه به داشتههای او، بلکه به «افق نگاه» و «غیرت اخلاقی» اوست.