خودروهای چینی اگرچه با آپشنهای جذاب وارد بازار شدند، اما در خرابی و تامین قطعه، مصرفکننده را تنها گذاشتند.
جوان آنلاین: بازار خودروی ایران در سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگری به خودروهای چینی وابسته شده است؛ وابستگیای که در ظاهر، نشانه تنوع، نوسازی و پاسخ به تقاضای انباشته مصرفکنندگان است، اما در باطن، تصویری نگرانکننده از یک بازار بدون تکیهگاه حقوقی، بدون نظام پایدار خدمات پس از فروش و بدون تعهد روشن به تامین قطعات یدکی را نمایان میکند.
به گزارش تسنیم، امروز خیابانهای کشور پر از خودروهایی شده که با نامهای متنوع، طراحیهای بهروز، نمایشگرهای بزرگ، سانروف، امکانات ایمنی و رفاهی متعدد و چهرهای مدرن عرضه میشوند؛ اما همین خودروها، بهمحض ورود به دوره استهلاک و خرابی، برای بسیاری از مالکان به یک معضل جدی تبدیل میشوند. مسئله اینجاست که بازار ایران عملاً در قبضه محصولاتی قرار گرفته که در فروش، جذاب و پرآپشناند، اما در زمان تعمیر، تامین قطعه و پشتیبانی فنی، اغلب پاسخگوی نیاز مشتری نیستند.
این وضعیت تنها حاصل انتخاب مصرفکننده یا سلیقه بازار نیست؛ بلکه محصول مجموعهای از محدودیتهای ساختاری، ضعف سیاستگذاری، انحصار، نبود رقابت واقعی و اختلال در زنجیره رسمی تجارت خودرو است. در شرایطی که واردات خودروهای اروپایی، ژاپنی و کرهای با محدودیتهای فراوان مواجه شده و تولید داخلی نیز نتوانسته از نظر کیفیت، فناوری و تنوع، انتظارات بازار را پاسخ دهد، خودروهای چینی بهسرعت جای خود را در سبد انتخاب خانواده ایرانی باز کردهاند. بسیاری از خریداران، نه از سر ترجیح مطلق، بلکه از روی اجبار اقتصادی و نبود گزینههای جایگزین، به سمت این خودروها رفتهاند. به بیان دیگر، بخش بزرگی از رشد سهم خودروهای چینی در ایران، بیش از آنکه نشانه پیروزی در رقابت آزاد باشد، حاصل حذف یا تضعیف سایر انتخابهاست.
امروز در بازار مصرفکننده، در لحظه خرید، با فهرستی بلند از امکانات و طراحی مواجه میشود، اما هنگام خرابی، با شبکهای پراکنده، نامطمئن و پرهزینه از تامین قطعه و خدمات روبهرو است. این در حالی است که در معاملات متعارف بینالمللی خودروسازی، بهویژه در مورد خودروهای وارداتی و مونتاژی، بخشی از قرارداد بهطور مشخص به تامین قطعات یدکی و پشتیبانی خدماتی اختصاص مییابد. حتی در بسیاری از موارد، دو تا سه درصد بودجه قراردادها برای همین بخش کنار گذاشته میشود تا خودرو پس از فروش، در بازار مقصد رها نشود. این یک اصل حرفهای در صنعت خودرو است، زیرا فروش خودرو بدون تضمین تامین قطعه و خدمات، به معنای انتقال ریسک کامل به مصرفکننده نهایی است. با این حال، شواهد بازار ایران نشان میدهد که این منطق در سالهای اخیر یا بهدرستی اجرا نشده یا اساساً قربانی محدودیتهای ناشی از تحریم، سهمیهبندی ارزی و اختلال در مسیرهای رسمی واردات شده است.