با اصلاح قانون صدور چک و اجرای دستورالعملهای جدید بانکی امکان امتناع از پرداخت بدهی کاهش یافته و حقوق دارندگان چک بیش از گذشته تضمین شده است
جوان آنلاین: تا سال۱۳۹۷ آمار برگشتیهای چک نشان میداد چک در حال تبدیل شدن به کاغذی بیاعتبار است. با اصلاح قانون صدور چک در سال۱۳۹۷ و دستورالعمل اجرایی چک الکترونیک در سال۱۴۰۲، میزان چکهای برگشتی کاهش یافت و اعتبار تا حد زیادی به این ابزار مبادلهای بازگشت. در طی کردن روند بهبود شرایط این اوراق، تصمیمی جدید در حال اجراییشدن است و مبالغ واریزی به حسابهای مسدود شده به سبب چک برگشتی تا رفع سوء اثر غیرقابل برداشت میشوند.
دستورالعمل سابق انسداد و رفع انسداد وجوه حساب بانکی و چک برگشتی
به دلیل اهمیت چک در نظام تجاری و اقتصادی کشور ما، علاوه بر قانون تجارت، یک قانون خاص، با عنوان قانون صدور چک نیز به نحو اختصاصی برای این سند تجاری، تصویب شده است. قانون صدور چک که در سال۱۳۵۵ به تصویب رسیده، در سالهای بعد و با توجه به نیازهای روز جامعه، اصلاح شده و با تغییرات قابل توجهی همراه بوده است. فروردین ۱۴۰۳بانک مرکزی دستورالعمل الزامات و فرایندهای اجرایی تکالیف قانونی ناظر بر انسداد وجوه حسابهای بانکی متعلق به صادرکننده چک برگشتی و نحوه رفع انسداد از وجوه مسدود شده در اجرای دستورات، آرا، اجرائیههای واصله از مراجع ذیصلاح قضایی و ثبتی را به شبکه بانکی ابلاغ کرد. مطابق این دستورالعمل، در صورت رفع مسدودی مبلغ مسدود شده در حسابهای بانکی، مبلغ پرداخت شده از حساب مذکور در سامانه «محچک» کماکان مسدود در نظر گرفته میشود، اما حین رفع سوء اثر چک برگشتی، پس از فراخوانی سرویس رفع انسداد از طریق محچک برای حساب مذکور، کد خطای شماره۱۴ با عنوان «مشخصات کلیدی به صورت غیربرخط اعمال شده است»، از سوی بانک عامل ارسال میشود. در این حالت سامانه محچک با فرض رفع انسداد حساب بنا بر دستور/ رأی/ اجراییه واصله از مرجع قضایی یا ثبتی، فرایند برنامهریزی شده را ادامه میدهد و مبالغ مسدودشده در سایر حسابهای صادر کننده چک را رفع انسداد میکند. به طور کلی همانطور که در متن خود دستورالعمل هم خواندید در این شرایط طلبکار کماکان نمیتوانست ید برتر را در وصول مطالبات خود داشته باشد. توقیف مال و بلوک حساب تنها ناظر بر مبلغ موجود در حساب بود، در حالی که ممکن بود در حساب بدهکار اصلاً مبلغی نباشد که مسدود شود یا حتی مقادیر خرد در حساب موجود باشد، بدهکار تنها مبلغ موجود در حساب را موقتاً از دست میداد و با رفع سوء اثر مبلغ بلوکهشده نیز به او بازمیگشت.
انسداد حساب در دستورالعمل جدید چک برگشتی