
اقتصاد ۲۴- گزارشهایی که موسسات بینالمللی رصد آلودگی مینهای ضد نفر منتشر کردهاند، نشان میدهد که به دلیل تداوم جنگهای داخلی و منطقهای در قاره آسیا، آفریقا و اروپا، مینهای ضد نفر همچنان از نظامیان و غیرنظامیان قربانی میگیرد. طبق دهمین گزارشی که MAR (موسسه بررسی اقدام مین) در نوامبر ۲۰۲۳ درباره پاکسازی مناطق آلوده از مینهای ضدنفر AP منتشر کرد، در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۸۹ کیلومترمربع از مناطق مینگذاری شده جهان، پاکسازی و بیش از ۲۱۳ هزار عدد (۲۱۳ هزار و ۷۵۰ عدد) مین ضد نفر تخریب شده که ۹۷ درصد این وسعت در کشورهای عضو کنوانسیون ۱۹۹۷ ممنوعیت مین ضد نفر (پیمان اتاوا APMBC) قرار داشته.
طبق گزارش این موسسه، در سال ۲۰۲۲ بیشترین تعداد مینهای ضد نفر تخریب شده در کشور ترکیه (۵۸ هزار و ۷۸ عدد) و زیمبابوه (۳۱ هزار و ۱۷۸ عدد) بوده است. بخش دیگری از این گزارش، هشدار درباره افزایش وسعت مناطق آلوده به مین در کشور اوکراین به دنبال آغاز تجاوز روسیه به خاک این کشور (اواخر فوریه ۲۰۲۲) بود. آوریل ۲۰۲۳، خبرنگار یک رسانه خارجی در اوکراین، در گزارش خود نوشت: «روسیه برای دفاع از مواضع خود و کند کردن حملات ارتش اوکراین، خاک این کشور را مینگذاری کرده و تخمین زده میشود که از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین، ۱۷۴ هزار کیلومتر مربع از خاک این کشور آلوده به مین شده باشد. این وسعت آلوده به مین، از مجموع مساحت انگلستان، ولز و ایرلند شمالی هم بیشتر است.»
در وبسایت موسسات بینالمللی رصد آلودگی مین، تصاویری از ابعاد مینهای منفجر شده در خاک اوکراین منتشر شده. در این تصاویر، لاشه مین را در کنار یک خطکش گذاشتهاند تا معلوم شود که طول لاشه مین از ۱۰ سانتیمتر هم کمتر است.
در گزارش ۲۰۲۳ کمپین بینالمللی ممنوعیت مینهای زمینی (ICBL) آخرین فهرست کشورهایی که همچنان از الحاق به پیمان اتاوا خودداری کرده و مشغول تولید، ذخیرهسازی یا خرید و فروش مینهای ضد نفر هستند یا اینکه خود را متعهد به ممنوعیتهای پیمان اتاوا نمیدانند شامل کوبا، ایالاتمتحده امریکا، ارمنستان، جمهوری آذربایجان، گرجستان، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه، ازبکستان، بحرین، مصر، ایران، اسراییل، لبنان، لیبی، مراکش، عربستانسعودی، سوریه، امارات متحده عربی، چین، هند، کرهجنوبی، کرهشمالی، لائوس، میکرونزی، مغولستان، میانمار، نپال، پاکستان، سنگاپور، تونگا و ویتنام است. در گزارش این کمپین ضمن تاکید بر اینکه در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ شواهدی از کاشت مین ضد نفر توسط دولتهای اوکراین (عضو پیمان اتاوا)، روسیه و میانمار به دست آمده، اعلام شد که روسیه از زمان حمله به اوکراین (فوریه ۲۰۲۲) به طور گسترده از مینهای ضد نفر در خاک این کشور استفاده کرده و دولت اوکراین هم با وجود عضویت در پیمان اتاوا و تعهد به ممنوعیت استفاده از مینهای ضد نفر، در مناطقی که در اشغال روسیه بوده، مینهای ضد نفر کاشته است. در گزارش این کمپین همچنین اعلام شده بود که طبق شواهد جدید، هم نیروهای دولتی میانمار برای مقابله با مخالفان خود به کاشت مینهای ضد نفر متوسل شدهاند و هم شبهنظامیان کلمبیا، هند، میانمار، تایلند، تونس و برخی کشورهای شرق آفریقا، در جریان درگیریهای داخلی از مینهای ضد نفر استفاده کردهاند.
درحالی که تمام دولتهای امضاکننده کنوانسیون، متعهد به توقف تولید و خرید و فروش و ذخیرهسازی مین ضد نفرند و نه تنها طبق ماده یک کنوانسیون، استفاده از مینهای ضد نفر برای تمام کشورهای عضو، چه در زمان صلح و چه در زمان جنگ ممنوع است، براساس مفاد ۴ و ۵ کنوانسیون هم، امضاکنندگان این معاهده بینالمللی باید ظرف ۴ سال بعد از الحاق به پیمان اتاوا، ذخایر مینهای ضد نفر خود را منهدم کرده و ظرف ۱۰ سال، مناطق آلوده به مین در کشور خود را پاکسازی کنند، در بخش دیگری از گزارش این کمپین، در توضیح آخرین وضعیت تحقق تعهدات اعضای پیمان اتاوا اعلام شده بود که از ۱۶۴ کشور عضو کنوانسیون، ۹۴ کشور علاوه بر رعایت ممنوعیت تولید و خرید و فروش مین ضد نفر، پاکسازی مناطق آلوده را تکمیل یا ذخایر خود را منهدم کرده و ۶۷ کشور اعلام کردهاند که هیچگاه فعالیتی در تولید مین ضد نفر نداشتهاند، اما کشورهای یونان و اوکراین که اعضای کنوانسیون هستند، همچنان ذخایر مین ضد نفر دارند و گزارشی هم درباره تخریب ذخایر خود ارایه ندادهاند درحالی که باتوجه به زمان الحاق هر دو کشور به پیمان اتاوا، مهلت تخریب ذخایر یونان در ماه مارس ۲۰۰۸ و مهلت تخریب ذخایر اوکراین در ماه ژوئن ۲۰۱۰ به پایان میرسید، اما شواهد موجود نشان میدهد که هر دو کشور با نقض ماده ۴ کنوانسیون، ذخایر خود را حفظ کردهاند.
کمپین بینالمللی ممنوعیت مینهای زمینی در این گزارش اشاره داشت که ۶۶ کشور اعلام کردهاند که ذخایر مینهای ضد نفر خود را برای اهداف آموزشی و تحقیقاتی حفظ میکنند و طبق آخرین گزارشی که از اعضای کنوانسیون دریافت شده، کشورهای بنگلادش و فنلاند، هر کدام بیش از ۱۲ هزار عدد مین ضد نفر و ۲۳ کشور دیگر هر کدام بیش از ۱۰۰۰ عدد مین ذخیره کردهاند، اما روسیه، پاکستان، هند، چین و ایالاتمتحده که هنوز به پیمان اتاوا ملحق نشدهاند، بیشترین ذخایر مین ضد نفر را دارند چنانکه روسیه با بیش از ۲۶ میلیون، پاکستان با حدود ۶ میلیون، هند با حدود ۴ تا ۵ میلیون، چین با کمتر از ۵ میلیون و ایالاتمتحده امریکا با ۳ میلیون عدد مین ضد نفر به ترتیب در ردیف اول تا پنجم جدول هستند.
