نوجوان در وضعیت لیمینال یا بینابینی قرار دارد؛ نه کودک است و نه بزرگسال. این وضعیت، همزمان منبع فرصت و آشفتگی است.
جوان آنلاین:نوجوان در وضعیت لیمینال یا بینابینی قرار دارد؛ نه کودک است و نه بزرگسال. این وضعیت، همزمان منبع فرصت و آشفتگی است. از یک سو، بخشهایی از رشد عصبی مرتبط با تصمیمگیری و آیندهنگری هنوز کامل نشده و تصمیمهای تکانشی و هیجانی افزایش مییابد؛ از سوی دیگر، نیازهای هویتی و اجتماعی پیچیدهتر میشوند. نتیجه، ترکیبی متناقضنماست: رفتارهایی کودکانه در کنار ادعاهایی بزرگسالانه. نوجوان امروز با پیچیدگی مضاعفی مواجه است: زیستن در اکوسیستم دیجیتال. فناوری صرفاً ابزار نیست؛ محیط زندگی است. اینترنت، شبکههای اجتماعی و اکنون هوش مصنوعی، نه فقط رفتارها، بلکه نحوه شکلگیری هویت و روابط را تغییر دادهاند. نوجوان با ویژگیهای رشدی، روانی و زیستیاش و جهانی که امروز در آن زندگی میکند، به مثابه اکوسیستمی است که بهسرعت ازسوی فناوری، شبکههای اجتماعی و اکنون هوش مصنوعی در حال تغییر است. از طرفی دیگر، ویژگی مهم دیگر این دوره، آرمانگرایی است. نوجوان میتواند درباره ایدهآلها، ارزشها و جهان مطلوب فکر کند. این توانایی، فرصتهای مهمی میسازد: تحرک اجتماعی و فرهنگی، انگیزه برای رشد، تقویت هویت مثبت، خلاقیت و نوآوری. اما اگر این آرمانگرایی با واقعیت اجتماعی پیوند نخورد، بهسرعت میتواند به ناامیدی، سرخوردگی، انتقادگری افراطی یا احساس بیکفایتی تبدیل شود. در جهان امروز، سخن گفتن از توانمندسازی نوجوان بدون توجه به زیست دیجیتال او، نادیده گرفتن بخش بزرگی از واقعیت است. بهزیستی دیجیتال، آموزش حضور آگاهانه در شبکههای اجتماعی فضای مجازی و کمک به نوجوان برای مدیریت هیجان، رابطه و هویت خود در فضای آنلاین، دیگر موضوعات حاشیهای نیستند، بلکه به قلب بحث توانمندسازی راه یافتهاند. «جوان» با به اشتراک گذاشتن نگاه متکثر متخصصان حوزههای مرتبط با زیست رسانهای و فرهنگی اجتماعی نوجوان، تلاش دارد تا ضمن نزدیک کردن خانوادهها و مخاطبان به این ساحات متنوع، با انذار و حساس کردن مسئولان و خانوادهها نسبت به این مسائل راهبردی و آیندهساز، کاربستها و راهبردهای کلی را با وجود ضیق فضا و زمان ارائه کند.
دکتر عباس جواهری، رواندرمانگر و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
وقتی نسل جدید را میفهمیم، آینده را میفهمیم
هر بحثی درباره نوجوان، پیش از هر چیز نیازمند یک پرسش ساده، اما تعیینکننده است: ما از چه جایگاهی درباره نوجوان حرف میزنیم؟ والد هستیم؟ سیاستگذار؟ معلم؟ درمانگر؟ یا صرفاً ناظری بیرونی که میخواهد نسل جدید را توضیح دهد؟ پاسخ به این پرسش اهمیت دارد، زیرا هر جایگاه، تصویری متفاوت از نوجوان میسازد و همین تفاوتها گاهی باعث سوءتفاهمهای جدی درباره این دوره میشود.