متأسفانه در شرایط فعلی سینمای بدنه و سینمای اجتماعی ما بسیار آسیب دیده که این شرایط باید مجدد تعریف شود وگرنه سرمایه بسیار عظیمی را از دست خواهیم داد
جوان آنلاین: قربان نجفی، بازیگر پُرکار سینما و تلویزیون در اولین تجربه کارگردانی خود سراغ ساخت فیلمی اجتماعی رفته است با نام «فصل ماهی سفید». این اثر که محصول سال۱۳۹۸ است، به فاصله چهار سال در سال ۱۴۰۲ اکران شده و هماکنون به اکران آنلاین رسیده است. این هنرمند در نخستین اثر سینمایی خود سراغ اقتباسی آزاد از باغ آلبالوی آنتوان چخوف رفته و در خلاصه داستان آن آمده است: «یک خانواده درگیر مشکلات بسیاری است و برای حل این مشکلات از روشهایی استفاده میکند که سرانجام مشخصی ندارد.» اکران آنلاین این اثر فرصتی شد تا با قربان نجفی، کارگردان درباره فاصله بین ساخت تا اکران عمومی و آنلاین، اقتباس از آثار کلاسیک و دلیل پربازیگر بودن فیلم به گفتوگو بنشینیم.
فاصله بین تولید و اکران «فصل ماهی سفید» چهار سال به طول انجامید و حتی با فاصله به اکران آنلاین رسید. به چه دلیل این اتفاق افتاد؟
وضعیت پیش از اکران فیلم «فصل ماهی سفید» بیشتر به یک تراژدی شبیه بود. متأسفانه به دلیل مشکلات اقتصادی که پس از تولید این اثر پیش آمد، پیشتولید به تعویق افتاد و یک سال طول کشید تا کار را آماده کنیم. پس از آن اتفاقات دیگری رخ داد که باعث تأخیر در نمایش عمومی این اثر شد. به عنوان مثال وقتی قرار شد این اثر را تابستان به اکران برسانیم، تقریباً یک هفته بعد از آن شیوع ویروس کرونا اعلام شد. اکران «فصل ماهی سفید» هم متأسفانه به تراژدی دوم تبدیل شد. این اثر همزمان با آثار کمدی روی پرده رفت که صاحبان بسیار پرقدرت و پر ضرب و زوری داشتند و سانسهای کمی در سینماهای بعضاً دورافتاده به ما تعلق گرفت. مضاف بر این تبلیغات خاصی نیز نتوانستیم انجام دهیم و سلایق مردم نیز تغییر کرده و به سمت کمدی رفته بود. من معتقدم در این مواقع باید ارگان یا رسانهای مانند تلویزیون و حتی دولت از فیلم اجتماعی حمایت کند که این اتفاق رخ نداد و فیلم به اصطلاح کوبیده شد. ما یک اکران مردمی در شیراز داشتیم، اما اجازه ندادند عوامل در سینما حاضر شوند و ما در پارکینگ سینما ماندیم تا اکران تمام شد. این اتفاق تاکنون در اکران مردمی رخ نداده است و این اولین بار بود که در نهایت من نیز متوجه این اتفاقات و دلیل آن نشدم. برای اکران آنلاین نیز باید کمی منتظر میماندیم تا اتفاق بیفتد که اکنون در فیلیمو رخ داده است.
این اثر اقتباسی است آزاد از آخرین اثر آنتوان چخوف یعنی «باغ آلبالو»، چه شد که اقتباس سینمایی «باغ آلبالو» را محور این فیلم قرار دادید؟
من فارغالتحصیل رشته تئاتر هستم و از آنجا که با فضای نمایشنامههای کلاسیک آشنا بودم، باعث شد اقتباسی از اثر چخوف برای ساخت یک اثر سینمایی داشته باشم. ناگفته نماند که من معادل نقشی که محمدرضا فروتن در این اثر سینمایی ایفا میکند، روی صحنه تئاتر بازی کردم. قصه از جایی شروع شد که طرحی نوشتم با موضوع تبدیل شالیزارهای شمال به ساختمان و تغییر کاربری که اتفاق افتاده است. پس از آن به این فکر کردم که طرح در قالب «باغ آلبالو» جا میگیرد و سپس ایدهام را عملی کردم. شاید به همین دلیل و به زعم دوستان موفق از آب درآمده است.
«فصل ماهی سفید» در فصلهایی از فیلم کند میشود و ارتباط مخاطب با اثر رو به ضعف میرود، البته این کندی ریتم چنان نیست که تماشای فیلم را تا پایان نتوان تحمل نکرد. چرا این اتفاق رخ داده است؟
واقعیت این است که این موضوع را خیلی قبول ندارم و این مسئله به سلایق و عادت مخاطب بازمیگردد. اساساً یک فیلم سینمای اجتماعی باید ۱۲۰ دقیقه باشد و ۹۰ دقیقه بودن یک اثر به نوعی تجارت است. در حقیقت کشش فیلم و حوصله تماشاگر باید تناسبی با یکدیگر داشته باشند و این تناسب را شرایط زمانه، فضای جامعه و دولت تعیین میکند. متأسفانه در شرایط فعلی سینمای بدنه و سینمای اجتماعی ما که تعریف اصلی سینماست، بسیار آسیبدیده است که به نظر من باید مجدد تعریف شود، وگرنه سرمایه بسیار عظیمی را از دست خواهیم داد.