بیستمین نشست شبهای مستند عصر روز دوشنبه ۲۳ مهر در موزه سینما برگزار شد و مستندهای «ابوالحسن صبا» و «چشمی که میشنود» ساخته احمد فاروقی قاجار به نمایش درآمد.
جوان آنلاین: محمد تهامی نژاد پژوهشگر و مستندساز پیشکسوت پس از نمایش این مستند گفت: در بخشی از فیلم فردی که در فرودگاه صحبت میکند خود فاروقی است که خودش نقش را بازی کرده است.
وی ادامه داد: به اعتقاد من تمام فیلمهای فاروقی بسیار جدی هستند و خاطرم است که نخستین نوشته را در ماهنامه فیلم برای او نوشتم. در حدود سال ۱۳۴۵ احمد فاروقی در تلویزیون دست به تولید زد که مهمترین آن مولفه شتاب در تولید است. این نکته قابل تامل است که فیلم مقاله «چشمی که میشنود» نمونه ممتاز فیلم مقاله با امکانات تولیدی تلویزیونی است.
فاروقی و مسئله گریز از روایت کلاسیک
تهامینژاد با اشاره به شیوه فرمالیستی فاروقی قاجار بیان داشت: فاروقی به شیوه فرمالیستی در ابتدا مخاطب را با انجیل مواجه میکند. مهمترین جملهای که درباره محصص میگوید این جمله از انجیل است که خداوند انسان را آفریده که ببیند و بشنود. این نکته مهم است که بدون اصطلاح شناسی محصص این فیلم قابل فهم نیست و اگر آن اصطلاحها را نشناسیم ارتباط ما با فیلم قطع میشود.
وی افزود: نکتهای که به آن اعتقاد دارد این است که متریال مهم نیست و بیان آنچه میخواهد بگوید مهم است که این یک نظریه فرمالیستی است و به آن معتقد بود. نکته دیگری که احمد فاروقی به آن اشاره میکند، گریز از روایت کلاسیک است که همین نا آشناسازی به مخاطب پیشداوری میدهد که با چیز جدیدی مواجه خواهد شد.
تهامینژاد با اشاره به شباهت این فیلم به یکی از فیلمهای اصلانی خاطرنشان کرد: این فیلم در عرض شش ساعت فیلمبرداری شده و دو سطح دارد و به نظر من به فیلم “جام حسنلو” آقای اصلانی نزدیک است.