اقتصاد۲۴- بیش از یک هفته از شکسته شدن یکی از لولههای نفت و آلودگی رودخانه مارون در شرق خوزستان میگذرد، اما نه پاکسازی این رودخانه از لکههای نفتی تمام شده و نه مشخص است چه میزان خسارت پس از ورود این حجم آلاینده به مارون وارد شده. حالا ۲۹ انجمن محیطزیستی خوزستان با صدور بیانیهای به خسارتهای مرتبط با این آلودگی نفتی اشاره کرده و آوردهاند: ««این آلودگی، رودخانه و بیشهزار ارزشمندی را که با گونههای متنوع گیاهی و جانوری شریان حیاتی طبیعت و زندگی مردم است، دستخوش آسیب جدی کرده و تهدید جدی برای کشاورزی و سلامت عمومی است.»
ظهر چهارم خردادماه بود که یکی از خطوط لوله نفت ۲۲ اینچ فلزی انتقال نفت از مجموعه کرنج بهسمت تلمبهخانه شماره یک امیدیه مربوط به شرکت نفت و گاز آغاجاری در بخش جایزان از توابع شهرستان امیدیه بهدلیل فرسودگی شکست و نفت خام را راهی رودخانه مارون و بیشهزارهای اطراف کرد. مارون یکی از رودخانههای مهم خوزستان است که از استان کهگیلویهوبویراحمد سرچشمه میگیرد و در ادامه با پیوستن رودخانه «علا» رودخانه «جراحی» را شکل میدهد و به تالاب بینالمللی شادگان میریزد.
بر اساس بیانیه انجمنهای محیطزیستی خوزستان فاجعه زیستمحیطی نشت هزاران لیتر نفتخام به رودخانه مارون که بهدنبال شکستگی خطوط فرسوده انتقال نفت در محدوده روستای سَفَر در بخش جایزان رخ داده است، نشانهای آشکار از سالها سهلانگاری و بیتوجهی به هشدارهای کارشناسی و مردمی درباره وضعیت زیرساختهای نفتی در استان است: «این آلودگی، رودخانه و بیشهزار ارزشمندی را که با گونههای متنوع گیاهی و جانوری شریان حیاتی طبیعت و زندگی مردم است، دستخوش آسیب جدی کرده و تهدید جدی برای کشاورزی و سلامت عمومی است. این موضوع نگرانی گستردهای را در میان مردم محلی و فعالان محیطزیست به وجود آورده است.»
بعد از این حادثه، روابطعمومی شرکت بهرهبرداری نفت و گاز آغاجاری گزارش داد که «بر اثر نشت این خط لوله حجمی از نفت خام به درون رودخانه مارون سرازیر شده است.» بهگفته «علی شکیبا کیا»، رئیس HSE این شرکت، تیمهای فنی و عملیاتی با قطع جریان نفت، اقدامات کنترلی لازم برای جلوگیری از ورود آلودگی به رودخانه را انجام دادهاند.
او گفت: «با بهرهگیری از تجهیزات و ابزارهای تخصصی، عملیات پاکسازی آلودگیهای نفتی در حال انجام است. همچنین، دو سد خاکی و دو سد آبی بهمنظور مهار لکههای نفتی در رودخانه مارون احداث شده و چند سد دولایه در مسیر رودخانه نصب شده است که نفت را در سطح مهار میکنند و اجازه عبور آب پاک از زیر آن را میدهند.» همچنین «محسن دهبانپور»، مدیرعامل شرکت نفت و گاز آغاجاری، نیز استفاده از لایههای متعدد بوم جاذب در فواصل مشخص رودخانه را یکی از تمهیدات کلیدی برای جلوگیری از نفوذ لکههای نفتی به پاییندست دانسته و گفت: «خوشبختانه با اجرای این اقدامات، مورد مهمی از آلودگی در نواحی پاییندست رودخانه مشاهده نشده است.»
«عبدالرحیم طیبی»، مدیر انجمن مهرورزان زیستبوم مارون، به «پیامما» میگوید: «آلودگی نفتی گسترش پیدا کرده و اکنون به رودخانه جراحی رسیده است.»
او ادامه میدهد: «پیشروی لکههای نفتی در رودخانه مارون را روزانه رصد کردیم. طبق برآوردی که داشتیم حدود ۴۵ کیلومتر از رودخانه مارون در شهرستانهای امیدیه و رامهرمز آلودگیهای نفتی قابلمشاهده است. این لکههای نفتی بعد از اتصال مارون و علا، در رودخانه جراحی هم ادامه پیدا کرده و حدود پنج کیلومتر از این رودخانه را تا این زمان آلوده کرده است.»
نفت یکی از جدیترین آلایندههای طبیعت بهشمار میرود. چسبندگی و سمی بودن نفت باعث میشود این آلودگی، خسارتهای جبرانناپذیری برای محیطزیست داشته باشد.