سحرگاه روز 24 ماه اوت سال 79 میلادی حادثهای به وقوع پیوست که موجب شد داستان زندگی روزمره رومیها برای سالیان دراز محفوظ بماند. در این روز آتشفشان کوه وسوویوس ناگهان فوران کرد. به مدت 3 روز، آسمان تیره و تار شد و خاکستر آتشفشانی و گدازه بر شهر محکوم به نابودی فرو ریخت.
تابلوهای نقاشی، مجسمههای گوناگون، سکه، آینه، قلم و ظروف مختلف از جمله هزاران شیئی بودند که از زیر خاک بیرون آمدند. این اشیا در حال حاضر در موزه شهر ناپل نگهداری میشوند.اطلاعات دقیقی در خصوص شهر تاریخی پمپئی وجود ندارد؛ حتی معنی نام آن نیز مشخص نشده اما آنچه درباره این شهر به اثبات رسیده، قدمت آن است که به قرن هشتم قبل از میلاد میرسد.
شهر تاریخی پمپئی یک بار در سال62 میلادی به واسطه وقوع زمینلرزه ویران شد اما تا سال79 میلادی مجددا بازسازی شد که در همین سال، فوران آتشفشان قله «وزوو» شهر را برای همیشه در کام خود فرو برد.شناسایی و کشف شهر «هرکولانیوم» که در مجاورت شهر باستانی پمپئی قرار داشت، مقدمهای شد تا این شهر تاریخی نیز پس از سالها از زیر لایههای ضخیم خاکستر به بیرون رانده شود.
این شهر تاریخی که برخی معتقدند ریشه نام آن از واژه یونانی «پمپو» یا واژه اوسکانی «پمپه» گرفته شده، هنگام وقوع آتشفشان، حدود 20هزار نفر جمعیت داشته و مملو از ویلاهایی بوده که رومیها برای استفاده از اوقات فراغت خود، آنها را بنا کرده بودند.این شهر کوچک باستانی، دیدنیهای بسیار تاریخی را در خود جای داده که مطمئنا عظمت و شکوه آنها آدمی را به اعجاب وامیدارد.
فورومها یا محلهای گردهمایی، از جمله مکانهای دیگری هستند که گردشگران را مجذوب خود میکنند.فوروم اصلی شهر، قلب سیاست، مذهب و حیات اجتماعی در پمپئی بوده که دورتادور آن را ساختمانهای عمومی در بر گرفته است. عرض این میدان چهارگوش، 38 و طول آن 142متر است.
باسیلیکا که مهمترین بنای عمومی در شهر پمپئی به شمار میآید نیز از مکانهای دیگر گردشگری در شهر است. ساختمان باسیلیکا، در واقع ساختمان دادگستری و محل گردهمایی بازرگانان بود.
گرمابههای استابیان که قدمت آنها به دوران استعمار رومیان بازمیگردد نیز در کنار فوروم مثلثی، تئاتر بزرگ شهر با معماری یونانی و ظرفیت گنجایش 5هزار نفر در کنار آمفیتئاترهای کوچک و بزرگ، از دیگر دیدنیهای شهر باستانی پمپئی به شمار میآیند.در پمپئی باستانی و تاریخی، هماکنون پمپئی جدیدی ایجاد شده که در ایام تابستان و پاییز به محلی برای تجمع گردشگران و بهویژه زائران ایتالیایی تبدیل میشود.پس از ورودی آمفیتئاتر شهر پمپئی، در سمت چپ، منطقه مسکونی پمپئی جدید قرار دارد.پمپئی جدید، در واقع شهرکی است که حتی پس از وقوع آتشفشان مشهور سال79میلادی، مسکونی باقی مانده است.