اقتصاد ۲۴- وزیر راه و شهرسازی، دیماه امسال اعلام کرد در دو سال اخیر ۵۲ هزار هکتار زمین برای مسکن حمایتی تأمین شده، درحالیکه در مسکن مهر، کل زمین تأمینشده هشت هزار هکتار بوده است. او همین مقایسه را شاهدی برای «عملکرد چندین برابری» نهضت ملی برای تأمین زمین مناسب دانست. این در حالی است که حدود یکونیم سال پیش (در اواخر تیر ۱۴۰۱) معاون وقت همین وزارتخانه اعلام کرده بود ۹۰ درصد زمین مورد نیاز طرح تأمین شده است. واقعا چه خبر است که ما هنوز خبر از تملک و الحاق چندصد هکتاری و چندهزار هکتاری به شهرها میشنویم؟ طبق آخرین اخبار همان وزارتخانه، اراضی شناساییشده تا ۱۰ بهمن به بیش از ۷۳ هزار هکتار رسیده است!
گفتن این اعداد ساده است، ولی این رقم یعنی مقداری بیش از ۷۳۰ کیومترمربع (حدود مساحت شهر تهران) که بخش عمده آن تنها طی دو سال به مساحت شهرهای ما افزوده میشود و برای کسی که اندک برآوردی از میزان تخریب و آلودگی آب و خاک و هوا و بار مالی و کار مهندسی هنگفت حاصل از چنین گسترشی داشته باشد، این ارقام تکاندهنده خواهد بود. تکاندهندهتر آن است که بدانیم این اراضی مطمئنا بیش از نیاز نهضت ملی مسکن است. اگر طبق همان گفته وزیر، هشت هزار هکتار زمین برای حدود دو میلیون مسکن مهر کفایت میکرد، حالا هم برای چهار میلیون مسکن نهضت ملی، ۱۶ هزار هکتار زمین لازم خواهد بود نه ۷۳ هزار هکتار!
این را فراموش نکنید که مسکن مهر هم طیفی از ساختمانهای تکواحدی تا پرتراکم را در بر میگرفت و نهضت ملی مسکن شامل مسکن روستایی و نوسازی خانههای فرسوده و ساختوساز درون محدوده فعلی شهرها باید باشد. در یک حساب سرانگشتی دیگر، مجلس در برنامه هفتم میزانی از افزایش سطح سکونتگاهی را برای تأمین زمین تا پایان برنامه تکلیف کرده است که مساحتهای اعلامی وزارت راه و شهرسازی هنوز که برنامه آغاز نشده ۱.۵ تا دو برابر آن میزان خواهد بود. این هم به کنار. برای یک حساب سرانگشتی دیگر، بهجای مسکن مهر و اظهارات وزیر و برنامه هفتم، شهرک اکباتان را که یکی از موفقترین طرحهای مسکونی معاصر ایران بوده، در نظر میگیریم. اگر متوسط تراکم برآوردشده جمعیت بخش مسکونی این شهرک (بدون قطعه زمین میانی فاز ۱ و ۲ شهرک و ملحقاتش، با لحاظکردن مجموعه ورزشی بزرگ پاس) را میزان در نظر بگیریم، در ۷۳ هزار هکتار حدود ۲۱ میلیون نفر قابل اسکان خواهند بود که معادل حدود شش میلیون واحد مسکونی است.