۱۴۰۲/۱۱/۲۳ ۱۲:۲۴
پرسش:
حاصل 43 سال انقلاب در عدالت اجتماعی چیست؟
پاسخ:
مقدمه
عدالت اجتماعی به معنای رفع تبعیض در میان جامعه است؛ اما به معنای دقیقتر عدالت اجتماعی به این معنا است که حق و حقوق مردم بهصورت عادلانه و غیر ظالمانه رعایت و ادا شود. مثلاً مؤلفههای فرصتهای برابر، توزیع عادلانه منابع کشور، رعایت استحقاقها و … در تحقق عدالت، عدالت اجتماعی نقش فوقالعاده مهمی ایفا میکنند. (1) یکی از آرمانهای اساسی انقلاب ملت ایران در سال 57 نیز تحقق عدالت اجتماعی و رفع تبعیضها و بیعدالتیها در همه حوزهها منجمله عدالت اقتصادی بود. چنانکه شهید مطهری در این رابطه معتقد است که عدالت اجتماعی، هم علت حدوث و هم علت بقاء انقلاب اسلامی است. (2)
برخی معتقدند که جمهوری اسلامی ایران در این رابطه هیچ دستاورد قابل توجهی نداشته و حتی نسبت به پیش از انقلاب سقوط کرده است. اکنون پس از گذشت 43 سال از انقلاب اسلامی، کارنامه جمهوری اسلامی ایران در برپایی عدالت اجتماعی چیست؟
1. ابتدا باید به این سؤال پاسخ دهیم که در حوزه میزان تحقق عدالت اجتماعی، جمهوری اسلامی در چه نقطهای ایستاده است؟
از یکسو اراده نظام و رهبران و سران آن بر اهتمام به این حوزه بوده است و قدمهای فراوانی برداشته شده است، اما از طرف دیگر ایند، انتشارات معاونت تبلیغ آستان قدس رضوی، 1397 ش، ص 103.
5. راجی، محمدحسین و محمدرضا خاتمی، صعود چهلساله، مروری بر دستاوردهای ۴۰ ساله انقلاب اسلامی بر اساس آمارهای بینالمللی، مشهد، انتشارات معاونت تبلیغ آستان قدس رضوی، 1397 ش، ص 100.
6. «شاخص توسعه انسانی» Human Development Index | HDI یک ابزار آماری است که برای اندازهگیری دستاوردهای کلی یک کشور در ابعاد اجتماعی و اقتصادی به کار میرود. طبق این شاخص، ابعاد اجتماعی و اقتصادی یک کشور بر اساس سلامت، سطح تحصیلات و سطح زندگی افراد ارزیابی میشود.
سازمان ملل هرساله در گزارشی شاخص HDI را برای کشورهای عضو سازمان ملل متحد اندازهگیری میکند و کشورهای مختلف را بر اساس آن رتبهبندی میکند.
7. راجی، محمدحسین و محمدرضا خاتمی، صعود چهلساله، مروری بر دستاوردهای ۴۰ ساله انقلاب اسلامی بر اساس آمارهای بینالمللی، مشهد، انتشارات معاونت تبلیغ آستان قدس رضوی، 1397 ش، ص 114.
8. راجی، محمدحسین و محمدرضا خاتمی، صعود چهلساله، مروری بر دستاوردهای ۴۰ ساله انقلاب اسلامی بر اساس آمارهای بینالمللی، مشهد، انتشارات معاونت تبلیغ آستان قدس رضوی، 1397 ش، ص 152.