هیات عالی بانک مرکزی با هدف تجهیز منابع ارزی اشخاص حقوقی و تأمین مالی طرحهای مولد، دستورالعمل صدور «گواهی سپرده مدتدار ارزی ویژه سرمایهگذاری» را با سقف ۵۰ میلیون یورو و سررسید ۴ ساله تصویب کرد.
، هیات عالی بانک مرکزی در ۹ تیر ۱۴۰۵ طرح «گواهی سپرده مدتدار ارزی ویژه سرمایهگذاری (خاص)» را برای تجهیز منابع ارزی اشخاص حقوقی و تأمین مالی طرحهای مولد تصویب کرد. این ابزار مالی جدید با هدف تجهیز منابع ارزی اشخاص حقوقی و هدایت آن به سمت تأمین مالی طرحهای مولد اقتصادی طراحی شده است و اجرای آن به مرکز مبادله ایران به عنوان نماینده بانک مرکزی سپرده شده است.
این گواهی با سقف ۵۰ میلیون یورو برای هر طرح مشخص و با سررسید حداکثر ۴ ساله صادر میشود. نوع ارز قابل استفاده در این طرح یورو یا معادل آن به سایر ارزهای معتبر است و سود آن به صورت قطعی و بر اساس عقود مبادلهای تعیین میشود. نرخ سود و مقاطع پرداخت آن با پیشنهاد عامل و تأیید کمیسیون تسهیلات ارزی بانک مرکزی تعیین خواهد شد.
بر اساس دستورالعمل ابلاغی، اجرای این طرح دارای پنج رکن اصلی است. عامل که یک مؤسسه اعتباری با مجوز بانک مرکزی است، مسئولیت افتتاح سپرده، صدور گواهی و بازخرید آن را بر عهده دارد. ضامن که باید یک مؤسسه اعتباری باشد، بازپرداخت اصل مبلغ و سود سپرده را در سررسید تضمین میکند. متقاضی که شخص حقوقی است، برای تأمین مالی ارزی طرح سرمایه ثابت یا سرمایه در گردش خود درخواست ایجاد سپرده میدهد و سرمایهگذار شخص حقوقی دیگری است که با افتتاح حساب نزد مؤسسه اعتباری، اقدام به خرید گواهی میکند. متعهد خرید نیز شخص حقوقی است که خرید حجم مشخصی از گواهی را که در مهلت مقرر به فروش نرسیده است، تعهد میکند. عامل و ضامن به پیشنهاد متقاضی و با تأیید کمیسیون تسهیلات ارزی تعیین میشوند و متعهد خرید نیز به همین ترتیب انتخاب خواهد شد.
مرکز مبادله ایران به عنوان نماینده بانک مرکزی، وظایف اجرایی این طرح را بر عهده دارد که شامل دریافت و ارسال مکاتبات با ارکان صدور گواهی، تهیه گزارشهای کارشناسی، پایش فرآیند صدور و ایفای تعهدات متعهد خرید، بررسی گزارشها تا زمان سررسید و ارائه گزارش تخلفات ارکان به بانک مرکزی است. این مرکز همچنین مسئولیت آمادهسازی زیرساختهای فنی مرتبط با صدور گواهی را بر عهده دارد.