نکته عجیب امروز این است که آدمهایی درباره طبیعت و چگونگی تعامل با طبیعت میخواهند به ما راهکار نشان دهند که خودشان را نشناختهاند. وقتی من خودم را نشناختهام به طریق اولی، طبیعت را هم نشناختهام. اصلاً مسئله الان این است که امروز دنیا میخواهد در تعامل با طبیعت جلو برود، در حالی که شناخت شکل نگرفته است
جوان آنلاین: امروز با وجود آنکه ذخیره و گنجینهای غنی از حکمت و معرفت در اختیار ماست و بخش قابل توجهی از این گنجینه معرفتی به حوزه رفتارشناسی از جمله رفتار ما با طبیعت اختصاص دارد، اما متأسفانه آنچه در سالهای گذشته بر طبیعت ایران رفته و امروز به عینه در برابر چشمهای ماست، نشاندهنده آن است که ما نتوانستهایم بین حکمت زیستن و زندگی خود پلی موثق برقرار کنیم. گفتوگوی ما با حجتالاسلاموالمسلمین دکتر علی کریمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان، پژوهشگر در حوزه اندیشه اسلامی و مؤلف کتاب «اخلاق زیستمحیطی در حکمت اسلامی» به این مقوله پرداخته است.
اجازه دهید اینطور شروع کنیم: چه شد که به سمت تألیف کتابی درباره اخلاق زیستمحیطی رفتید؟
کتابی که مورد توجه شما قرار گرفته کتابی است که چندین سال قبل، بعد از بیانات مقام معظم رهبری و تأکیداتی که برای حفاظت از محیط زیست داشتند، شکل گرفت و سمت و سوی آن بیشتر بررسی جهان طبیعت و محیط زیست از منظر حکمت و عرفان اسلامی است و تلاش کرده با بهرهگیری از آیات، روایات و مسلمات درون دینی و گزارههایی که در حکمت اسلامی وجود دارد، عالم طبیعت را با بنمایههای هستیشناسی بررسی کند. شما میدانید ما به عالم طبیعت، هم از منظر هستیشناسی یا آنتولوژی میتوانیم نگاه کنیم و هم از حیث گیتیشناسی یا کاسمولوژی. آنچه امروز معمولاً در جوامع بینالمللی مطرح است همه در حوزه کاسمولوژی با فهم معمول بشری کار میکنند، مثلاً در سازمان ملل، هفت گروه با همین رویکرد درباره محیط زیست کار میکنند. در واقع آنها اعتنایی به نگاه هستیشناسانه در قوس نزول و قوس صعود عالم طبیعت نمیکنند، در حالی که این موضوع بسیار مهمتر از این است که ما از نظر کاسمولوژی یا گیتیشناسی به آن نگاه کنیم.
چرا؟