۱۳:۰۰ – ۲۹ تير ۱۴۰۵
«ناز شست!» را بارها برای تشویق و آفرین گفتن شنیدهایم؛ اما این عبارت در گذشته تنها یک تحسین ساده نبود.
باشگاه خبرنگاران جوان – «ناز شست!»؛ عبارتی که امروز برای تحسین مهارت، دقت و هنرمندی افراد به کار میرود، ریشهای تاریخی دارد و به روزگار ناصرالدینشاه قاجار بازمیگردد.
برخلاف تصور برخی، «ناز شست» ارتباطی با عدد «شصت» ندارد و نوشتن آن به صورت «ناز شصت» نادرست است. در این ترکیب، «شست» به انگشت شست دست اشاره دارد؛ انگشتی که در تیراندازی با کمان و تفنگ، نقش مهمی در نشانهگیری و شلیک ایفا میکرد. یکی از مشهورترین روایتها درباره شکلگیری این اصطلاح در کتاب «ریشههای تاریخی امثال و حکم» آمده است. بر اساس این روایت، ناصرالدینشاه قاجار برای جبران کسری بودجه دربار، شیوههای مختلفی برای دریافت هدایا و پیشکش از حکام، رجال و ثروتمندان داشت.
یکی از این رسمها به شکارهای سلطنتی مربوط میشد. هرگاه شاه در شکار حیوانات مهمی مانند پلنگ، ببر یا گراز موفق میشد، لاشه شکار یا خبر آن برای بزرگان کشور فرستاده میشد تا مهارت شاه را ببینند. رسم بر این بود که دریافتکنندگان این خبر، مبلغی را به عنوان «ناز شست» برای شاه ارسال کنند؛ هدیهای در ستایش مهارت تیراندازی و شکار او.