اقتصاد۲۴- کمبود بودجه سالهاست بلای جان میراث ایران شده است. بسیاری از طرحها روی زمین مانده؛ از گردشگری گرفته تا حفظ و مرمت بناهای تاریخی، کاوشهای باستانشناسی، تامین نیروی انسانی برای حفاظت از ابنیه تاریخی و رونق صنایعدستی، حتی کوتاه کردن دست سوداگران عتیقه و… امسال هم وضعیت گویا به همین منوال است و از سهم ۳۰۱۶ میلیارد تومانی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی از بودجه عمومی ۶۰ درصد برای میراث فرهنگی، ۲۰ درصد برای گردشگری و فقط ۷ درصد برای صنایعدستی در نظر گرفته شده است.
به گزارش پیام ما ، متولیان میراث فرهنگی معتقدند با این وضعیت، چالش استانها به دلیل محدودیت منابع ادامه خواهد داشت و حتی برخی استانها هم نسبت به توزیع نامناسب این بودجه اعتراض کردهاند.
بسیاری از محوطهها و ابنیههای تاریخی به دلیل نبود بودجه به حال خود رها شدهاند، نیروی انسانی کافی هم برای حفاظت از میراث ملی وجود ندارد و در معرض تخریب سوداگران عتیقه و سارقان میراث فرهنگی قرار گرفتهاند. پروژه ایجاد راه مناسب برای مناطق گردشگری دوردست همچنان خاک میخورد و به دلیل رکود در حوزه گردشگری، هتلها با کمتر از ۱۵ درصد ظرفیت خود در حال فعالیت هستند.
مازندرانیها زمینخواری در محوطههای تاریخی را ناشی کمبود بودجه عنوان میکنند. هرمزگانیها میگویند مرمت نشدن بناهای ثبتی به دلیل محدودیتهای بودجه انجام نمیشود. مرمت کاخ مروارید در البرز ۹ میلیارد تومان بودجه میخواهد و ندارد. توسعه و رونق صنایعدستی کشور با وجود تنوع و جاذبههای جهانی و حتی ثبت جهانی برخی از آنها معطل بودجه مانده است. قلعههای تاریخی کرمان به دلیل کمبود اعتبار، دچار آسیب شدهاند و مرمت تمام بناهای تاریخی ثبت شده این استان هم حداقل ۵ هزار میلیارد تومان اعتبار میخواهند. سقف مسجد تاریخی تسوج در آذربایجان شرقی با هزار سال قدمت در حال ریزش است و به دلیل کمبود بودجه تاکنون اقدامات مرمتی در آنجا انجام نشده است. راههای دسترسی مناطق گردشگری تسهیل نمیشود و دلیل آن هم کمبود بودجه است. دو محوطه باستانی قم در اولویت کاوش قرار دارند، اما به گفته میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی قم، این امر به شرط تامین بودجه محقق خواهد شد. حتی خروج اشیای تاریخی هم منوط به تامین بودجه است، چون پولی به تیمهای کاوشگر پرداخت نمیشود و از سوی دیگر به دلیل تعداد کم موزهها، جایی برای نگهداری و نمایش آنها وجود ندارد. همین حالا هم بیش از ۰.۹ درصد اشیای تاریخی در مخازن خاک میخورند و جایی برای نمایش آنها نیست. بیش از ۱۰۰ پایگاه ملی و جهانی هم در کشور وجود دارد، اما گفته میشود که فقط ۲۰ درصد اعتبار حوزه پایگاهها مربوط به پژوهش مرتبط با مرمت بناهاست.
سهم وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی از بودجه عمومی امسال چیزی حدود ۰.۱۴ درصد است و بررسیها نشان میدهد با این شرایط، بسیاری از طرحهای حوزه میراث فرهنگی به دلیل کمبود بودجه همچنان اجرا نخواهد شد.
حتی وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بارها در نشستها و برنامههای خود، کمبود بودجه میراث فرهنگی را گوشزد کرده و اوایل خرداد امسال اعتبار دولتی برای صیانت از حوزه میراثفرهنگی را «یک شوخی بزرگ» توصیف کرده و گفته بود: «برای حفظ میراث فرهنگی فقط نمیتوانیم به اعتبار دولتی متکی باشیم. اعتبار دولتی شوخی بزرگی است. بارها با عدد و رقم میانگین اعتبار را اعلام کردیم، رقم قابل اتکایی نیست، حتما باید مردم مشارکت کنند. در ابلاغ رئیس صندوق حفظ و احیا نیز تسریع در مشارکت بخش خصوصی در احیا و مرمت را تاکید کردم وگرنه جلو چشم همه ما میراث فرهنگی نابود میشود.»
«عزتالله ضرغامی» همین چند روز پیش در سفر به آذربایجان شرقی هم یکی از مشکلات عمومی میراث فرهنگی را کمبود نیروی انسانی به علت محدودیتهای مالی دولت عنوان کرده بود و اینکه بخش زیادی از بودجه دولت برای حقوق و دستمزد کارکنان استفاده میشود.