به مناسبت سالگرد بازگشت آزادگان به آغوش میهن نگاهی به اسارت زنان در جنگ تحمیلی رژیم بعثی علیه ایران داشتهایم
جوان آنلاین: شاید شبیه آنچه در «شیار ۱۴۳» اتفاق افتاد و دوربین را از جبهههای جنگ و زیر باران توپ و گلوله و آرپیجی به سمت و سوی خانهها و خانوادهها چرخاند تا رنجی را که خانواده شهدا کشیدهاند به تصویر بکشد، بخشی از رنج خانواده آزادگان را هم باید فراتر از اردوگاههای اسرای ایرانی در عراق به تصویر کشید و پای رنج کسانی نشست که شاید هر روز و هر ثانیه میمردند و زنده میشدند وقتی خبر اسارت عزیزانشان را میشنیدند؛ آنهایی که انتظارشان اگرچه با امید همراه بود و لااقل خبر داشتند عزیزانشان زندهاند، اما وقتی خبر شهادت برخی از اسرا در اردوگاهها زیر شکنجه نیروهای بعثی منتشر میشد، سیلی از رنج و اضطراب را به وجودشان میریخت. مادران و همسرانی که سالها چشمانتظار چند خط نامه تنها فرزندشان را بزرگ کردند و با مصیبت نبود عزیزانشان کنار آمدند تا اینکه سرانجام در ۲۶ مرداد ماه سال ۱۳۶۹ نخستین گروه از اسرای کشورمان پس از سالها اسارت در زندانها و اسارتگاههای رژیم بعث عراق، قدم به خاک پاک ایران گذاشتند، اما حکایت اسرا و زنان تنها به همسران و مادران، خواهران و دختران اسرای مرد کشورمان منتهی نمیشد. در میان افراد اسیر شدگان ایرانی در زندانها و اردوگاههای رژیم بعث عراق زنان و دختران ایرانی هم بودند؛ اسرایی که شاید تعدادشان به اندازه تعداد اسرای مرد زیاد نبود، اما روایت رنج و عذابشان در اردوگاههای رژیم بعثی روایتی دیگر از صلابت و نجابت شیرزنان ایران زمین است.
روز ۲۶مرداد در تقویم ایران به عنوان «روز بازگشت آزادگان» شناخته میشود. این روز یادآور بازگشت اولین گروه از اسرای ایرانی از جنگ تحمیلی به کشور در سال ۱۳۶۹ است.
ایران در سه مقطع، اقدام به بازگرداندن اسرای عراقی کرد. از سال ۱۳۶۰ تا دی ۱۳۶۸، در ۲۳ مرحله، هزارو۳۴۲ اسیر نظامی عراقی بازگردانده شدند. در تبادل بزرگ، از ۲۷ مرداد تا ۲۶ شهریور ۱۳۶۹، ایران ۳۷هزارو۹۰۳ اسیر عراقی را در ۴۲ مرحله تحویل داد.
بازگشت آزادگان ایرانی در سه مرحله از ۲۶ خرداد ۱۳۶۰ آغاز و تا ۲۶ اسفند ۱۳۸۱ ادامه یافت و طی آن، ۳۹هزارو۱۴۰ نفر در ۷۸ مرحله به کشور بازگشتند، اما نقطه عطف این روند، تبادل بزرگ اسرا در مرداد ۱۳۶۹ بود؛ زمانی که صدام طی شش نامه پیاپی، اعلام کرد شرایط ایران برای صلح را پذیرفته و قصد دارد اسرای ایرانی را آزاد کند.