ایران با داشتن دومین ذخایر گازی جهان و تولید حدود ۴/۲ درصد انرژی جهان، اصلیترین تکیهگاه خود در تولید برق را روی گاز متمرکز کرده است
جوان آنلاین: حملات اخیر و اصابت موشکهای ایرانی به نیروگاه حیفا در سرزمینهای اشغالی بار دیگر نقش حیاتی زیرساختهای انرژی و آسیبپذیری کشورها در این عرصه را برجسته ساخت. نیروگاه حیفا با ظرفیتی حدود ۱۰۲۰ مگاوات، نزدیک به ۱۰ درصد برق کل رژیمصهیونیستی را تولید و نقشی محوری در ثبات و پایداری شبکه برق شمال سرزمینهای اشغالی ایفا میکند. خروج بخشی از این نیروگاه از مدار در پی حملات موشکی، منجر به خاموشی در مناطقی از اسرائیل شد و بار دیگر هشداری عینی از آثار وابستگی بیش از حد به یک یا چند منبع انرژی بود.
ایران با داشتن دومین ذخایر گازی جهان و تولید حدود ۴/۲ درصد انرژی جهان، اصلیترین تکیهگاه خود در تولید برق را روی گاز متمرکز کرده است، بهطوریکه بیش از ۸۰درصد برق کشور با سوزاندن گاز در نیروگاههای حرارتی تأمین میشود. این وابستگی در شرایطی پیش آمده که سالهاست کشور با «ناترازی گاز» مواجه است، شکافی فزاینده میان عرضه و تقاضا که طبق پیشبینیها تا سال ۱۴۰۹ خورشیدی به حدود ۶۰۹ میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید.
در واقع ادامه این روند بهمعنای تشدید بحرانهای مقطعی، قطع برق، آسیب به صنایع و افزایش هزینههای اجتماعی، اقتصادی و حتی امنیتی است. وابستگی به گاز نهتنها کشور را در حوزه انرژی شکننده کرده، بلکه هرگونه اختلال در تأمین یا حملونقل گاز میتواند تبعاتی دنبالهدار بر پایداری شبکه برق و زندگی روزمره مردم داشته باشد.
مصرف بالای انرژی و بازده پایین نیروگاهها؛ ضرورت تغییر رویکرد
بازده نیروگاههای کشور تنها ۳۷ درصد برآورد میشود که فاصلهای محسوس با استانداردهای جهانی (۴۰ تا ۶۰ درصد) دارد و اتلاف انرژی و هزینههای سنگینتری را تحمیل میکند. افزون بر این، تلفات ۱۵درصدی برق در فرآیند انتقال و توزیع، در حالی که میانگین جهانی آن ۶ تا ۸ درصد است که نشان از وجود معایبی در زیرساختها دارد.
وابستگی شدید به میدان گازی پارس جنوبی (با سهم ۷۰ درصدی از گاز کشور) و تراکم زیرساختی این میدان نیز آسیبپذیری نظام انرژی را در برابر تهدیدات طبیعی یا انسانی (اعم از حوادث یا حملات دشمن) تشدید کرده است، چراکه آسیب به این میدان، نهتنها عرضه گاز، بلکه امنیت برق کشور را هم با مخاطره اساسی روبهرو میکند.