حرم مطهر رضوی تنها یک مکان مذهبی نیست؛ شهری در دل شهری است که از یک آرامگاه ساده در روستای سناباد جوانه زد و امروز به یکی از پیچیدهترین و منسجمترین مجموعههای معماری جهان اسلام بدل شده است.
حرم مطهر رضوی تنها یک مکان مذهبی نیست؛ شهری در دل شهری است که از یک آرامگاه ساده در روستای سناباد جوانه زد و امروز به یکی از پیچیدهترین و منسجمترین مجموعههای معماری جهان اسلام بدل شده است. آنچه این مجموعه را از دیگر بناهای مذهبی متمایز میکند، صرفاً شکوه تزئینات یا عظمت ابعاد آن نیست، بلکه منطق درونی فضاست؛ منطقی که به زائر از لحظه ورود، گامبهگام و بیآنکه متوجه باشد، درسی از سلوک میآموزد. از فراخنای باز صحنها که جای دیدار و تکثر بوده، تا سکون بسته رواقها که جای انس و مناجات و رسیدن به وحدت است. پژوهشهای معاصر، از مطالعات اسناد تاریخی دوره تیموری گرفته تا تحلیلهای رایانهای نحو فضا درباره رفتار حرکتی زائران، نشان میدهند این هندسه، حاصل سلیقه تصادفی نیست، بلکه برایند قرنها اندیشه، ایمان و مهندسی فضایی است. آنچه در پی میآید، روایت این منطق پنهان است؛ روایتی از صحنها و رواقهایی که به تعبیر پژوهشگران، «مراتب تشرف» به مکان قدسی را تعریف میکنند.