اقتصاد۲۴– در شرایطی که زمزمه تحریم نفتی روسیه توسط اتحادیه اروپا هر روز جدیتر میشود، شرکت کپلر میگوید که صادرات نفت ایران درماه آوریل نسبت به ۳ماهه نخست امسال، بیش از ۳۴درصد کاهش یافته است.
دادههای جدید شرکت کپلر نشان میدهد صادرات نفت ایران به چین در ماه آوریل ۳۴درصد نسبت به سه ماه نخست امسال میلادی کاهش یافته است. این امر تا حد زیادی تحت تاثیر تخفیفهای نجومی نفت روسیه است. پالایشگران هندی و چینی به نظر میرسد مایلند تا با صرفنظر از ریسکها به خرید نفت ارزان روسی ادامه دهند. بیتردید، این مسئله کار برای حفظ سهم بازار ایران نزد مشتریان بزرگ آسیایی، چون چین و هند را دشوار خواهد کرد.
از زمان آغاز عملیات نظامی روسیه در اوکراین، تلاشهای زیادی از سوی ایالاتمتحده آمریکا و متحدان غربی برای اعمال تحریم و فشار بر کرملین صورت پذیرفته است؛ هرچند، این تلاشها تاکنون نتوانسته اند تغییری در برنامه نظامی روسیه ایجاد کنند، اما از زمان اعمال تحریم نفتی روسیه توسط ایالاتمتحده و تحریمهای گسترده علیه بخشهای مختلف اقتصاد این کشور توسط اتحادیه اروپا، کار روسیه در بازار نفت برای فروش محمولههای خود با مشکلات زیادی مواجه شده است.
در شرایطی که زمزمه تحریم نفتی روسیه توسط اتحادیه اروپا هر روز جدیتر میشود، شرکت کپلر میگوید که صادرات نفت ایران درماه آوریل نسبت به ۳ماهه نخست امسال، بیش از ۳۴درصد کاهش یافته است؛ این در حالی است که نفت با تخفیف ایران گزینه محبوب پالایشگران چینی بود؛ اما اکنون با ظهور تخفیفهای فراتر از ۳۰ دلار و حتی ۴۰ دلار در هر بشکه نفت روسیه، کار ایران برای حفظ سهم بازار خود در چین بسیار دشوار شده است.
این در شرایطی است که روسها در حال نفوذ به بازار بزرگ هند هستند و در صورت ادامه روند افزایش واردات نفت هند از روسیه، ممکن است سهم ایران از بازار هند حتی با لغو احتمالی تحریمها و بازگشت به بازار جهانی نفت نیز ممکن نباشد.
به لطف جنگ در اوکراین که به رشد چشمگیر و رکوردشکنیهای پیاپی بهای طلایسیاه منجر شد، دولتهای نفتی خاورمیانه و غولهای نفتی غربی طی ماههای اخیر سودهای هنگفتی را به جیب زدند؛ اما در همین دوران جنگ، نفت روسیه بسیار ارزانتر از سایر گریدهای موجود در بازار معامله میشود. قیمت نفتخام روسیه به دلیل عدماطمینان در بازار، دورشدن مشتریان و ریسکهای تحریمی بهشدت کاهش یافته و حالا هر بشکه طلایسیاه این کشور با تخفیفهای ۳۰ دلاری و گاه بیشتر در بازار عرضه میشود.
تا پیش از جنگ اوکراین، روسیه نیمی از تمام محمولههای صادراتی نفت، میعانات گازی و فرآوردههای نفتی خود را به اروپا و آمریکا صادر میکرد. آمریکایی که تقریبا روزانه ۶۰۰هزار بشکه نفت از روسها میخرید، آنها را تحریم کرده و اروپاییها هم که مهمترین مشتری صادرات نفت و فرآوردههای آن از روسیه بودند؛ اکنون در یک قدمی تحریم کامل طلایسیاه این کشور قرار دارند، امری که میتواند باعث بروز مشکل و بحرانهای کلیدی برای زنجیره تامین جهانی نفت، صنعت نفت و تجارت روسیه و احتمالا افزایش هرچه بیشتر قیمت این کامودیتی شود، از اینرو روسها بدون توجه به تحریم ها، سیاستهای خود در قبال اوکراین و ادامه عملیات نظامی را پی گرفته اند و بهدنبال یافتن بازارهای جایگزین برای نفتخام خود هستند. دادههای شرکت اطلاعات کالایی کپلر (Kpler) نشان میدهد که تخفیف گسترده نفتخام روسیه باعث شده تا این کشور به رقیبی برای نفت ایران در بازار غیررسمی تبدیل شود و در آینده نیز میتواند برای فعالیت ایران در بازار رسمی نفتخام دردسرساز باشد.