البته در اصل و بر مبنای وعده اروپاییها، قرار بود کانال مالی آنها با ایران، در پایان سال ۲۰۱۸ (اوایل دی ۹۷) به ثبت و بهره برداری برسد، اما امتناع کشورهای اروپایی از میزبانی دفتر مرکزی این کانال و همچنین سایر مشکلات فنی باعث تاخیر در ثبت و افتتاح آن شد.
البته در کلیت ماجرا، وعده اروپاییها برای جبران خسارت خروج آمریکا از برجام، چیزی فراتر از کانال مالی با ایران بود. غلامرضا مصباحیمقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در همین رابطه به خبرنگار گروه سیاسی ، گفت: اروپاییها پس از خروج یک جانبه آمریکا از برجام، برای تضمین منافع ایران ذیل توافق هستهای، تعهداتی در قالب ۱۲ بند ارائه کردند. یکی از تکالیفی که اروپاییها متعهد به انجام آن شدند این بود که ایران بتواند توسط «بانک سرمایهگذاری اروپا» مبادلات خود را انجام دهد؛ بانک سرمایه گذاری اروپا تمام کشورهای اتحادیه را تحت پوشش قرار میدهد؛ اما اروپاییها از این تعهد خود یک گام عقب نشستند و گفتند امکان مبادلات مالی ایران با بانکهای مرکزی کشورهای عضو اتحادیه را فراهم میکنند. اما اروپاییها باز هم از تعهدات خود عقب نشینی کردند و اعلام داشتند که صرفا یک نهاد واسطه مالی بین ایران و اروپا به نام «اس پی وی» ایجاد میکنند و در گام آخر نیز «اینستکس» را با سر و صدای زیاد راه اندازی کردند.
«اینستکس» چیست؟
به هر ترتیب، روز پنجشنبه ۱۱ بهمن ۹۷ ابتدا شبکه آلمانی NDR بود که خبر از ثبت رسمی مکانیسم مالی ایران -اروپا توسط سه کشور آلمان و انگلیس و فرانسه داد و آن را INSTEX «اینستکس» نامید که نام اختصاری عبارت «ابزاری برای حمایت از تبادلات تجاری» به زبان انگلیسی است.