اقتصاد۲۴-فرقی ندارد تابستان است یا زمستان؛ واژه ناترازی دیگر نقل زبان دولت و بخش خصوصی شده است. بخش خصوصی سخن از اقتصاد ناکارآمد بخش انرژی میگوید و دولت به عادت مألوف خود، انگشت اتهام پرمصرفیاش را به سمت مردم نشانه میرود؛ انگشت اتهامی که هر جا حرف، حرف انرژی است به سمت مصرف زیاد و نادرست مردم نشانهگیری میشود. این در حالی است که مسئله، سیاستگذاری نادرست در سطح کلان است. برخلاف آنچه که معمولاً تصور میشود، مصرف گاز و برق مردم ایران بسیار کمتر از کشورهایی با جمعیت مشابه مانند ترکیه است.
عبدالله باباخانی، کارشناس انرژی معتقد است که از ۳۰۰ تراوات برق تولیدی، تنها ۱۰۰ تراوات در بخش خانگی مصرف میشود (۳۳ درصد)، ضمناً از ۷۴۰ میلیون مترمکعب گاز تزریقی به شبکه، حدود ۱۹۰ میلیون مترمکعب یعنی حدود ۲۵درصد مصرف خانگی میشود. به هر حال مدیران دولتی، بخش اداری و صنایع کوچک را در محاسبات بهعنوان مصرف خانگی تلقی میکنند و اینگونه است که سهم مسکونی در برق و گاز ۵۰ درصد اعلام میشود. در این تصور رایج، اما غلط یک موضوع دیگر نیز مغفول میشود و آن هم مشکل بزرگ هدررفت حدود ۱۰۰ میلیارد دلار از ۱۸۰ میلیارد دلار نفت و گازی است که سالیانه از زیر زمین برداشت میشود. بخشی از این هدررفت به تحریم و FATF برمیگردد و حدود ۵۰ میلیارد دلار، هدررفت انرژی، بهخاطر ضعف مدیریت انرژی در کشور است. بنا بر آمار، سالیانه ۱۸۰ میلیارد دلار از منابعی که متعلق به همه مردم است از زیرزمین برداشت میشود، اما در عوض کل یارانهای که به مردم اختصاص مییابد، به ۳۵ میلیارد دلار هم نمیرسد.
کارشناسان گمانهزنی میکنند که با ادامه روند ریلگذاری در سیاستهای نادرست، احتمالاً تا همین ۱۰ سال آینده، نهتنها مجبور به واردات بنزین شویم بلکه حتی گاز و برق یا بقیه میعانات را هم وارد کنیم. آن هم در کشوری که دومین دارنده بزرگ منابع گازی در جهان است. از سوی دیگر فعالان حوزه برق نیز گلایه دارند که اگر نمیتوان برق را به همه مشترکان فروخت، حداقل شرکت توزیع برق و توانیر دست از واسطهگری بردارد تا تولیدکنندگان خودشان، برق را به مشترکان پرمصرف و صنایع بفروشند.