در حالی که تبلیغات برای افزایش جمعیت گسترده شده، بحران مسکن و توسعه شهری نامتوازن، تحقق این هدف را دشوار کرده و فاصله میان قانون و زندگی واقعی خانوادهها، فرزندآوری را به چالش کشیده است.
جوان آنلاین: هفته جمعیت فرصتی برای بازنگری در سیاستهای جمعیتی کشور است که چالشهای عمیق اقتصادی، بهویژه بحران مسکن، امید جوانان به تشکیل خانواده و فرزندآوری را تهدید میکند. در حالی تبلیغات افزایش جمعیت گسترده شده است که مشکلات اقتصادی و کمبود مسکن بهطور جدی مانع تحقق هدف و باعث فاصله گرفتن واقعیت از شعارها شده است. البته برخی از زوجین هم با وجود شرایط اقتصادی مناسب تمایل چندانی به فرزندآوری ندارند که این موضوع راهکارهای خود همچون موضوع فرهنگ سازی را میطلبد.
در سالهای اخیر، قانونگذاران کشور با تدوین مجموعهای از سیاستها و برنامههای کلان، تلاش کردهاند تا با ارائه نقشه راهی قانونی، حمایتهای لازم را از خانوادهها به منظور تحقق اهداف جمعیتی و رفع موانع پیش روی آنان فراهم کنند. برنامه هفتم پیشرفت با تمرکز ویژه بر بحران مسکن و پیشبینی واگذاری زمینهای دولتی، گامی مهم در کاهش هزینههای تأمین مسکن برداشته است.
علاوه بر آن، قانون تسهیل ازدواج جوانان و قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز با تاکید بر تأمین زمین و مسکن برای زوجهای جوان و خانوادههای دارای فرزند، چارچوبی حمایتی برای تشویق به فرزندآوری فراهم کردهاند. با این حال، سیاستهای توسعه شهری کنونی که عمدتاً بر ساختوسازهای عمودی و واحدهای مسکونی کوچک متمرکز شدهاند، با فرهنگ و نیازهای خانوادگی ایرانی همخوانی ندارد و عملاً به مانعی برای افزایش جمعیت تبدیل شده است. کمبود فضاهای مناسب، زیرساختهای ناکافی و نبود خانههای حیاطدار، زندگی خانوادگی را با مشکلات جدی مواجه کرده و تمایل به فرزندآوری را کاهش داده است.
برای ایجاد همافزایی میان سیاستهای جمعیتی و توسعه شهری، ضرورت دارد که رویکردهای جدیدی همچون گسترش افقی شهرها، الحاق زمینهای بایر به محدوده شهری و واگذاری زمین برای ساخت خانههای حیاطدار با حمایتهای مالی و فنی دولت دنبال شود. این اقدامات میتوانند فضای مناسب و امنی برای زندگی خانوادهها فراهم کرده و انگیزه فرزندآوری را افزایش دهند.