شروع بحران سیاسی در عراق و سوریه سبب شد بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای براساس منافعی که برای خود متصور بودند سیاستی خاص را در مواجه با ناامنی در پیش بگیرند. با توجه به اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک ویژهای که این دو کشور در جنوب غرب آسیا دارند، رویکردهای هر کدام از این بازیگران در برخورد با ماجرا تفاوت داشت. راهبردها و سیاستهای جمهوری اسلامی ایران اما در مقایسه با برخی حامیان آشوب و ناامنی در حوزه سیاست خارجی بر پایه آموزههای دینی، عقلانیت، مصالح امت اسلامی و منافع ملی است و از این رو با سیاست های متناقض و متزلزل دولت های مدعی مبارزه با تروریسم، حقوق بشر و دموکراسی تفاوت فراوانی دارد.
تغییر قاعده بازی در سوریه
با شروع بحران روسیه و نقش آفرینی کشورهای منطقه ای و فرامنطقهای که عمدتا به نفع تروریست ها و آشوبگران وارد عرصه شده بودند، ایران نیز با تمایل سوریه و برای حل بحران اعلام آمادگی کرد. ابتدا در میدان دیپلماسی فعالیتهایی آغاز شد و ایران توانست در عرصه دیپلماتیک نقش آفرین باشد و از برخی کشورها مثل روسیه و چین برای ایفاگری حضوری فعال تر در ماجرای سوریه دعوت کرد. با وجود تلاش های موثری که در این زمینه شکل گرفت، ایران به این نتیجه رسید که برای رفع ناامنی نمی توان از همه ظرفیت های دیپلماسی بهره گرفت و باید مسائل را به صورت جدی تری دنبال کرد. گرچه این اعلام حضور چندان به مذاق آمریکا و متحدانش خوش نیامد اما طبیعی بود که منافع ملی هر کشوری مثل ایران در راس امنیت ملی قرار دارد و کشورمان نیز در این حوزه های از آستانه تحملی برخوردار است. جمهوری اسلامی ایران نمی توانست صرفا شاهد بحران آفرینی گروه های مختلف آشوبگر و تروریست و حامیان آنها در منطقه باشد و در این میان تنها نقش تماشاگر صحنه را ایفا کند.
دفاع ایران از ملت های منطقه اصول و مبنانی دارد و بر همین اساس از حق حاکمیت دولت های مشروع و قانونی حمایت می کند. طبعا با توجه به اعتقاد اصولی نظام جمهوری اسلامی ایران نسبت به حق حاکمیت مردم سوریه برای تعیین سرنوشت سیاسی شان، پشتیبانی از دولت قانونی این کشور در برابر شورشیان به عنوان یک اصل کلی در سیاست خارجی مورد تاکید قرار گرفت. در عرصه میدانی و حوزه دفاعی، دولت سوریه از یک سو با آشوبگرانی مواجه بود که رفته رفته در حال بسط نفوذ خود بودند و از سوی دیگر آمریکا و متحدانش از هیچ تلاشی برای حمایت های ستادی، مالی و تسلیحاتی از ترویست ها فروگذار نبودند.