طرح سهنرخی کردن بنزین، اگر همراه با اصلاحات فنی و فرهنگی باشد، میتواند نقطه آغاز نظمبخشی نوین در مصرف سوخت کشور باشد.
جوان آنلاین: محمد متقیان کارشناس مرکز پژوهشهای مجلس؛ دولت به دنبال سه نرخی کردن بنزین است و بسیاری از کارشناسان حوزه انرژی معتقدند که سیاستگذار در حال بازآرایی یک معادله قدیمی است: معادله میان مصرف، قیمت و اعتماد. در واقع، تعیین «نرخ سوم» بهمنظور کنترل مصرف بیش از سقف ۱۶۰ لیتر، تلاشی است برای ایجاد مرز تازهای میان الگوی استفاده شخصی و رفتارهای پرمصرفی که طی سالهای اخیر به معضل ساختاری در نظام انرژی کشور بدل شده است.
به گزارش مهر، از منظر سیاست عمومی، اقدام اخیر دولت را میتوان واکنشی عقلانی به ناترازی بنزین دانست؛ ناترازیای که ریشه در دو عامل دارد: مصرف بالای خودروهای داخلی و فقدان انضباط قیمتی در بازار انرژی. آمارها نشان میدهد که میانگین تولید روزانه بنزین در کشور حدود ۱۱۵ میلیون لیتر است، در حالی که مصرف روزانه از مرز ۱۳۴ میلیون لیتر گذشته. این اختلاف نزدیک به ۲۰ میلیون لیتر در روز، فشار مستقیمی بر منابع پالایشی و بودجه ارزی کشور وارد کرده است.
قیمت؛ ابزار کنترل موقتی یا نقطه شروع اصلاحات؟
در اقتصاد انرژی، قیمت نه صرفاً عددی برای عرضه و تقاضا، بلکه سیگنالی برای رفتار مصرفکننده است. در ایران، اما به دلیل دههها تثبیت قیمت بنزین زیر سطح واقعی، «سیگنال مصرف» عملاً از کار افتاده است. وقتی انرژی ارزانتر از هزینه واقعی تولید آن در دسترس شهروند قرار میگیرد، واکنش طبیعی، افزایش بیمحابای مصرف خواهد بود.