اقتصاد۲۴- بیش از دو هفته از حادثهای میگذرد که آسمان بندر شهید رجایی را تیره و تار کرد؛ حادثهای که اگر دامنه وسیعتری پیدا میکرد، میتوانست بدنه تجارت دریایی ایران را بیش از پیش تحت تاثیر قرار دهد. واکاوی آمار رسمی نشان میدهد، بندر شهید رجایی با سهم ۵۷.۱درصد و بندر امام خمینی با ۱۹.۴درصد، در مجموع بیش از سهچهارم تجارت دریایی کشور را برعهده دارند.
از نگاه تحلیلگران حمل و نقل این تمرکز بالا از بعد بهرهوری و اقتصادی به سود تجارت دریایی است، اما در عین حال، پاشنهآشیل تجارت ایران است، آنهم در وضعیتی که تمرکز جغرافیایی در مقاصد و مبادی تجاری، اقتصاد کشور را تا حدودی شکننده کرده است. در حال حاضر مبادلات تجاری کشور به چند کشور محدود وابسته است؛ در این شرایط تمرکز تخلیه و بارگیری در دو بندر شهید رجایی و امام خمینی، نظام تجارت خارجی را میتواند در برابر اختلالهای طبیعی، فنی یا سیاسی ضعیفتر کند.
حال این پرسش اساسی مطرح است؛ آیا ادامه این تمرکز میتواند پایداری تجارت را تضمین کند یا وقت آن رسیده که به سمت توزیع متعادلتر ظرفیتهای تجاری کشور گام برداریم؟ پیمان سنندجی، رییس کمیسیون حمل و نقل اتاق بازرگانی تهران؛ محمد عیقرلو، رییس فدراسیون حملونقل و لجستیک ایران و یحیی ضیایی، یکی از مدیران سابق سازمان بنادر و دریانوردی در این باره به «اعتماد» پاسخ دادند. در این بین برخی کارشناسان با استناد به برخورداری این بنادر از استانداردهای بینالمللی، تمرکز را تهدید نمیدانند. در مقابل، تحلیلگران دیگری، تمرکززدایی از بنادر بزرگ و توسعه بنادر منطقهای و کوچکتر را تنها راهکار پایداری تجارت دریایی ایران میدانند.