اقتصاد ۲۴- در سالهای اخیر، خروج سرمایه از کشور افزایش یافته است؛ اما بررسی فرآیند خروج ارز از کشور توسط ایرانیان بعضاً حاکی از رفتار هیجانی و تأثیر به سزای تبلیغات رسانهای سوداگران در مورد سرمایهگذاری در برخی کشورهای همسایه دارد.
بر اساس آمار، املاک و مستغلات ترکیه، یکی از مقاصد اصلی سرمایه ایرانیان در سالهای اخیر بوده است. البته آمار رسمی دقیقی در این زمینه وجود ندارد، اما برخی صاحبنظران و مقامات مسئول در طول سالهای اخیر، آمارهای مختلفی را به رسانهها ارائه کردهاند.
مجتبی یوسفی، عضو هیات رئیسه مجلس در مهرماه بیان کرده بود، از ۹۷ تا ۹۹ معادل ۷ میلیارد دلار ارز برای خرید ملک در ترکیه از کشور خارج شده است. همچنین یاسر جبرائیلی، رئیس مرکز ارزیابی و نظارت راهبردی اجرای سیاستهای کلی نظام در تحلیل شخصی عنوان کرده بود: «در ۳ماهه نخست ۲۰۲۱، اتباع ایرانی ۱۶۰۰ واحد خانه در ترکیه خریداری کردهاند که باتوجه به شرایطی که آنکارا در نظر گرفته، میتوان گفت برای هر واحد حداقل ۲۵۰هزار دلار هزینه شده است. این یعنی در این شرایط ارزی، ظرف ۳ماه حداقل ۴۰۰میلیون دلار ارز بیزبان کشور صرف خرید ملک فقط در ترکیه شده است.» البرز حسینی، عضو کمیسیون عمران مجلس هم در آبانماه امسال میزان سرمایهای که شهروندان ایرانی امسال برای خرید ملک در ترکیه هزینه کردهاند را ۳۰۰ میلیون دلار اعلام کرده و آن را سقوط آزاد در سرمایه ملی توصیف کرده بود. به گفته وی رقم خروج سرمایه از ایران معادل ۴۴ برابر بودجه عمرانی در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰ برابر درآمد نفتی شش ماهه نخست سال جاری بوده است.
فضاسازی گسترده برای خرید ملک و مهاجرت به ترکیه در حالی بین ایرانیان رواج پیدا کرده است که بسیاری از آنان از مخاطرات و ریسک سرمایهگذاری در املاک ترکیه ناآگاه هستند.
«سیر صعودی موجهای تورمی سالیانه»، «کاهش ارزش لیر»، «بازدهی منفی سرمایهگذاری دلاری به نسبت املاک ایران»، «وجود قوانین تبعیضآمیز معاملات املاک علیه مهاجران»، «کلاهبرداری و فروش املاک فاقد جواز به مهاجران»، «شیوع بیکاری در بین جوانان ترک»، «نبود اشتغال برای مهاجران» از جمله مواردی بوده است که ایرانیان مقیم ترکیه در سالهای اخیر به نحوی با آن مواجه و درگیر بودهاند.
میانگین قیمت مسکن در ترکیه در ژوئن ۲۰۲۱ (خرداد- تیر ۱۴۰۰) نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۹ درصد افزایش یافته است؛ این در حالی است که در همین بازه زمانی قیمت لیر نسبت به دلار بیش از ۳۰ درصد کاهش ارزش داشته است. به عبارت دیگر سرمایهگذاران در مسکن ترکیه نه تنها سود نکردهاند، بلکه ۱۰ درصد ضرر نیز کردهاند.