به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، کنگره و جشن هزاره فردوسی مجموعه آیینهایی بود که در مهرماه سال ۱۳۱۳ شمسی در تهران برگزار شد. این جشن یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی دوره پهلوی اول به شمار میآید که به مناسبت گذشت هزار سال از سرایش شاهنامه برگزار شد و هدف اصلی آن بزرگداشت مقام حکیم ابوالقاسم فردوسی و معرفی جایگاه شاهنامه در فرهنگ و ادب ایران و جهان بود.
بنابر روایت مهر، برگزاری این جشن با محوریت وزارت معارف انجام گرفت، در میان برگزارکنندگان اصلی این رویداد فرهنگی، نام محمدعلی فروغی، علیاصغر حکمت و کیخسرو شاهرخ به عنوان میزبانان و سازماندهندگان اصلی ذکر شده است و حسن اسفندیاری به عنوان رئیس کنگره انتخاب شد. همچنین عیسی صدیق به عنوان رئیس افتخاری کنگره معرفی شد و آرتور کریستنسن، هانری ماسه و عبدالوهاب عزّام وظیفه دبیری جلسه افتتاحیه را بر عهده داشتند.
داستان یک عکس
عکس معروفی که در کنگره هزاره فردوسی گرفته شد، عکسی تکبا وساطت محمدعلی فروغی و علی اصغر حکمت نزد شاه، اجازه حضور او برای حضور در جشن هزاره فردوسی گرفته شد و بهار قصیده بلند «آفرین فردوسی» را به این مناسبت سرود.
کوتاه سخن اینکه جشن هزاره فردوسی صرفاً یک مراسم بزرگداشت ادبی نبود، بلکه به عنوان نخستین گردهمایی بزرگ علمی در ایران شناخته میشود. این رویداد نمادی از سیاست فرهنگی دولت پهلوی اول در جهت تقویت هویت ملی و برجستهسازی زبان و فرهنگ فارسی بود، هرچند به عقیده تاریخ پژوهان غرض رضاخان بهرهبرداری شخصی و هویت سازی و مشروعیتبخشی به خودش از مسیر باستانگرایی و برکشیدن نمادهای ملی مانند فردوسی و شاهنامه بود. به هر روی این کنگره موجب گرفته شدن این عکس تاریخی شد، و بعدها مجموعه سخنرانیها و مقالات ارائهشده در کتابی با عنوان «هزاره فردوسی» منتشر گردید.