بر این اساس است كه توصیه می شود افرادی كه طبیعت گرم صفراوی یا دموی دارند، غذاهای سرد مصرف كنند تا گرمی آنان تعدیل شود و افرادی كه طبع سرد بلغمی یا سوداوی دارند، غذاهای گرم مصرف كنند و یا با مخلوط غذاهای سرد و گرم، اثر سردی و گرمی خنثی شود.
سردی و گرمی كه در طب جدید با عنوان غذاهای كم كالری و پُر كالری نام برده می شود، واقعیت غیر قابل انكار است و به عقیده محققان، در صورت پیروی از الگوهای صحیح، افراد از مصرف مواد غذایی مختلف بهره مند خواهند شد.
دكتر سید اشرف الدین گوشه گیر، عضو مؤسسه طب اسلامی با تأیید این مطلب كه برخی افراد طبع سرد و برخی دیگر طبع گرم دارند، معتقد است: هر فرد به صورت تجربی قادر است تا طبیعت خود را شناسایی كند تا بر این اساس، از ناهماهنگی بین مواد غذایی و عوارض حاصل از آن پیشگیری كند. همان طور كه گفته شد، افرادی كه
دكتر مجید انوشیروانی، دستیار تخصصی طب سنتی دانشگاه علوم پزشكی ایران در این باره می گوید: صفات مادرزادی مزاج انسان، حاصل تركیب صفات كیفیتی مزاج والدین و تأثیر محیط در دوران رشد جنینی است. به معنای عام و كلی شامل محیط جغرافیایی و شرایط اقلیمی، تغذیه، میزان خواب و بیداری و فعالیت و استراحت مادر و رویدادهای روانی مادر و… است.
وی با بیان این كه نوع طبیعت افراد وراثتی است، ادامه می دهد: با توجه به این كه در فلسفه طب سنتی، گرمی و سردی كیفیت های فاعله هستند، باید آن ها را در فرآیند توارث ژنی، صفات غالب بدانیم. بنابراین مزاج فرزند یك زوج كه هر دو مزاج گرم دارند، حتماً گرم خواهد بود و تنها در صورتی مزاج فرزند آن ها سرد خواهد شد كه مادر در دوران بارداری به شدت تحت تأثیر عوامل سردی آور قرار داشته و به بیماری های رحم یا مغز و كبد دچار شده باشد. البته ممكن است فردی كه گرم مزاج مادرزادی بوده است، در دوران زندگی اش تحت تأثیر شرایط زیستی و یا روحی و روانی و عارضه های دیگر تغییر مزاج دهد و مزاج جدیدی را اكتساب كند.
از سوی دیگر طبق نظر حكمای طب سنتی ایران، بدن همه موجودات و انسان ها از چهار ماده اصلی ساخته شده است كه عبارت هستند از: خاك، آب، هوا و آتش. كه هر كدام از این اركان دارای كیفیت خاص خود می باشد.
بر اساس برخی از یافته های علمی و تحقیقات متخصصان طب سنتی اساساً این مسئله كه برخی از غذاها گرم و برخی از غذاها سرد هستند درست است و بهتر است افراد با تشخیص این كه طبع سرد یا طبع گرم دارند، به رعایت اعتدال در مصرف مواد غذایی اهمیت بدهند.
همان طور كه گفته شد در طب ایرانی تئوری بنیادی داریم به نام اخلاط چهار گانه(صفراوی، دموی، بلغمی و سوداوی) كه این اخلاط چهار گانه تركیباتی مایع هستند.
بر اساس این تئوری غذایی كه می خوریم در كبد تغییر ماهیت داده و فعل و انفعالاتی روی آن صورت می گیرد و به چهار شكل در می آید:
تركیبی قرمز متمایل به زرد به نام صفرا كه به هضم غذا كمك می كند و كاركرد مغزی را افزایش می دهد.
* به گفته وی افراد دارای مزاج سرد و خشك باید از مایعات به اندازه كافی استفاده كنند و هر روز یك لیوان آب سیب یا آب هویج میل كنند و از مصرف غذاهای یخ زده ، كهنه و كنسرو شده خودداری كنند. این افراد باید مصرف مواد سرد و خشك را كاهش دهند. البته مصرف زیاد مواد گرمی بخش قوی مانند فلفل، سیر، پیاز، زنجبیل و… نیز برای این افراد مناسب نیست.
در مجموع باید گفت رعایت سردی و گرمی غذاها برای افراد با توجه به طبع سرد یا گرم شان اهمیت دارد.
افراد باید توجه كنند گوشت گوسفند، گندم ، خرما، عسل، مغزها مانند گردو، پسته، بادام، فندق و بادام زمینی ، شیره انگور ، هویج، انجیر، دارچین، زنجبیل، زعفران، بابونه و نعناع از جمله غذاهای گرم به حساب می آیند و گوشت گاو و ماهی، جو، ماست، دوغ، انار، آلو ، خیار، گوجه فرنگی ، هندوانه، باقلا، غوره، كدو، نارنج، لیمو و سماق غذاهای سرد محسوب می شوند.