اقتصاد۲۴-«در یک آبخیز کوچک یا در یک زیرحوضه که چند سد بزرگ در آن وجود دارد، سد تازهای تصویب میشود، درحالیکه «سیمای مصرف» نشان میدهد، آبی پشت سد جمع نخواهد شد، مگر فاضلابِ شهرها و روستاهای بالادست.» این داستان سد ژاوه است که پس از ۱۶ سال، دولت میخواهد بالاخره آن را آبگیری کند و همینطور نوشتاری صریح که گزارشی از سوی شورای سیاستگذاری آب و خاک کمیسیون آب و کشاورزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی سنندج آن را اعلام کرده است. «سد ژاوه» در کردستان، در حالی قرار است آبگیری شود که چندین گزارش علمی از نهادهای دانشگاهی و مکاتبات میان دستگاههای اجرایی مرتبط وجود دارد که سرریز فاضلاب بهجای آب را، حداقل طی ۱۰ سال گذشته گوشزد کردهاند. بااینحال، سد ژاوه براساس مصوبهای ملی ساخته شده، اما رفع آلودگیهای آن بهعهدۀ استان گذاشته شده است. این درحالیاست که چهار منبع آلاینده که از نخستین مطالعات شناسایی شده بود، همچنان با آلایندگی بالا، سلامت آب احتمالی در «ژاوه» را با آلودگیهای انسانی و حیوانی تهدید میکنند.
انتشار خبر آبگیری سد ژاوه، یکبار دیگر موضوع آلودگی این سد را مطرح کرد. سدی که با هدف برداشت آب از مخزن ۴۰ میلیون مترمکعبی آن برای مصارف کشاورزی و صنعت سنندج و انتقال۲۲۰ میلیون مترمکعب آب به دشتهای قروه و دهگلان احداث شد.
این سد قرار بود در سال ۱۳۹۲ آبگیری شود، اما مسئولان وقت با عنوان ریختهشدن فاضلاب و سایر مواد آلاینده به رودخانۀ گاوه و قشلاق و تکمیلنشدن تصفیهخانۀ سنندج، آبگیری را متوقف کردند. در سال ۱۳۹۴، تصفیهخانه افتتاح شد، اما عنوان شد حجم فاضلاب ورود افزایش یافته و تصفیهخانۀ موجود فقط ظرفیت تصفیۀ بخشی از فاضلاب سنندج را دارد. در زمان شروع ساخت سد ژاوه در سال ۱۳۹۸، میزان آلایندگی رودخانۀ گاوهرود کمتر از ۳ درصد عنوان شده بود، اما تا سال ۱۳۹۹ این رقم به ۳۴ درصد افزایش یافت و عملاً آبگیری سد را تحتتأثیر قرار داد. این درحالی است که قرار بود با اقدامهایی مانند تکمیل تصفیهخانۀ سنندج، میزان آلودگی اولیه در رودخانه کاهش یابد. حالا یکبار دیگر موضوع آبگیری این سند بدون اعلامی از وضعیت منابع آلایندۀ آن به میان آمده است و شاید فقط تغییر دولت وقفۀ کوتاهی در انجام آن ایجاد کرده باشد.