معاون تحقیقات وزارت بهداشت: در سالهای اخیر کشور ایران به لحاظ چاپ مقالات مورد تحریم قرار گرفته و پاسخی که به مقالات ما میدهند این است که، چون ایرانی و تحت تحریمها هستیم مقالات چاپ نمیشوند
جوان آنلاین: تحریم علمی یکی دیگر از ابعاد تحریم علیه کشورمان است. موضوعی که موجبشده تا کنشگری دانشمندان و پژوهشگران ایرانی در میادین علمی دنیا با چالش مواجه شود. بر این اساس تحریمها انتشار مقالات علمی ما در نشریات معتبر جهانی هم تأثیر منفی گذاشته است. حالا آنطور که معاون تحقیقات وزارت بهداشت میگوید در حالی که زمانی تحریمها فقط روی خرید تجهیزات تحقیقاتی اثرگذار بود، تصریح کرد: «در سالهای اخیر کشور ایران به لحاظ چاپ مقالات مورد تحریم قرار گرفته و پاسخی که به مقالات ما میدهند، این است که، چون ایرانی و تحت تحریمها هستیم مقالات چاپ نمیشوند.» وی پیشتر هم گفته بود طی این چهار دهه پس از انقلاب حدود ۳۰ درصد مقالات پژوهشگران ما به دلایل تحریم رد میشد و این سیاست پس از جنگ اخیر ۱۲ روزه افزایش یافتهاست.
سقوط دو پلهای کشورمان در رتبه علمی جهانی از رتبه ۱۵ دنیا به رتبه ۱۷ واقعیتی است که میتواند را نسبت به آینده علمی کشورمان نگران کند. به خصوص اینکه در جدیدترین نظامهای رتبهبندی معتبری همچون شانگهای تنزل رتبه داشتهایم و کشورهایی همچون ترکیه یا عربستان از ما جلو زدهاند، اما در کنار برخی چالشهای علمی که به این نتیجه منتهیشده و حتی بیم آن میرود که بازهم همین روند تنزل رتبه علمی را طی کنیم، اما برخی از مسائل سیاسی هم روی جایگاه علمی کشورمان تأثیرگذار بودهاست.
تنزل رتبه علمی و دلایل آن
نظامهای رتبهبندی جهانی یکی از ابزارهای مهم برای سنجش کیفیت آموزش عالی و پژوهش کشورها در سطح بینالمللی هستند. به همینخاطر هم در برنامه هفتم توسعه تأکید شدهاست که تعداد دانشگاههای ایران با رتبه زیر ۵۰۰ در یکی از نظامهای معتبر بینالمللی باید به ۲۰ دانشگاه افزایش یابد. با وجود این، در رتبهبندی شانگهای که بیشتر بر پژوهشهای با کیفیت و جوایز بینالمللی تمرکز دارد، تنزل جایگاه داشتهایم و سیاستگذاریهای غلط سبب شد جایگاه اول ایران از دست برود و در حال حاضر در رتبهبندیهای کیو اس و شانگهای به جایگاه سوم و در رتبهبندی تایمز به جایگاه دوم برسد.