اقتصاد۲۴- شاید بارندگیهای ۲ روز گذشته خیال جبران کمبود آب پایتخت را تقویت کرده باشد، اما بهواقع شرایط وخیمتر از آن است که بتوان به این بارشها دلخوش بود. وضعیت ذخایر سدها مناسب نیست و اگر فکری به حال مصرف نشود، ممکن است سیاستها به سمت تصمیمات سخت در شرایط بحران کشیده شود.
به گزارش هم میهن، امسال وارد سومین سال خشکسالی شدید شدهایم. مقدار بارشهای پاییز ۶۰ درصد کمتر از پاییز سال قبل و بسیار کمتر از پیشبینیها بود. حجم ذخایر پنج سدی که تهران را تعذیه میکنند، به ۳۰۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته که همه این میزان هم قابل استحصال نیست.
هماکنون وزارت نیرو برای تامین آب مورد نیاز پایتخت چاههایی که پیشتر در اختیار کشاورزان قرار داشت را وارد مدار کرده و از آب اختلاطی پنج سد و چاههای موجود، نیاز تهران را تامین میکند. بیش از سه میلیون مترمکعب نیاز روزانه تهران است که بیش از یک میلیون مترمکعب آن از چاهها برداشت میشود. این تصمیم برای کوتاهمدت گرفته شده، به امید آنکه از یک طرف بارندگیها بیشتر شود و از طرف دیگر، مشترکان، کمتر مصرفکنند. در صورتی که این ۲ شرط محقق نشود، فشار بیشتر به منابع آب زیرزمینی خطرات جبرانناپذیری به همراه خواهد داشت.
وضعیت سدهای تهران خوب نیست و بارشها کمک زیادی نکرد. امید وجود دارد که در ادامه ماه آذر و در دیماه بارندگیها به شکلی تداوم داشته باشد که بخشی از منابع سدها بازگردد. چراکه بخش قابل توجه تامین، لازم است از محل آبهای سطحی باشد. برداشت از آب زیرزمینی تا سطح مشخصی امکانپذیر است و نمیتوان آب زیرزمینی را به طور کامل جایگزین آب سطحی کرد. نمیتوانیم هر زمان نیاز داشتیم، از آب زیرزمینی برداشت کنیم و انتظار داشته باشیم سطح آن افت پیدا نکند.
در کنار خطرات ناشی از افت آبهای زیرزمینی، بحث آلودگی آب چاهها نیز مطرح است. اینکه این آبها مقدار زیادی نیترات دارد و این نگرانی وجود دارد که مقدار آن در آب شرب باعث مشکلاتی برای سلامت مصرفکنندگان شود. مصرف بیشازحد نیترات و نیتریت باعث اکسیدشدن آهن در گلبولهای بدن انسان شده و در نهایت گلبولها نمیتوانند اکسیژن را با خود حمل کنند. این کمبود و فقدان اکسیژن، باعث مرگ سلولها میشود. بالا بودن نیترات باعث ایجاد ترکیباتی در بدن میشود که نیتروز نامیده میشوند. برخی از این ترکیبات سرطانزا هستند، اما برخی دیگر خطر ابتلا به سرطان ندارند.
با وجود این نگرانی، اما یک منبع مطلع در گفتگو با «هممیهن» به حساسیت بالای اداره آب و فاضلاب در کیفیت آب اشاره کرده و میگوید: «با توجه به حضور وزارت بهداشت بهعنوان دستگاه ناظر، کیفیت آبی که بهعنوان شرب در اختیار مصرفکنندگان قرار میگیرد از سطح مطلوبی برخوردار است. استانداردی در بحث آب شرب با عنوان ۱۰۵۳ وجود دارد که باید حتما آب شربی که به لولهها انتقال پیدا میکند، از این استاندارد برخوردار باشد.
اگرچه بعضی از چاههای تهران نیتراته است، اما در مورد میزان آلایندگی آنها از سوی برخی افراد یا نهادها بزرگنمایی شده است. اگر اطلاعرسانی صورت گیرد که مادران باردار و نوزادان زیر ۶ ماه از این آب استفاده نکنند؛ مصرف برای باقی افراد خالی از اشکال است. استاندارد میزان نیترات در آب، ۵۰ میلیگرم در لیتر است، اما تا ۱۰۰ میلیگرم در لیتر نیز نمیتواند مشکلی برای افراد ایجاد کند. کمااینکه اداره آب و فاضلاب استاندارد ۵۰ را نیز رعایت میکند. در برخی مناطق که میزان نیترات از این مقدار بیشتر است، با اختلاط آب چاه و آبهای سطحی میزان نیترات موجود کاهش مییابد و به سطح استاندارد میرسد. در حال حاضر میتوان تاکید کرد که نیترات موجود در آب تهران به هیچوجه بیشتر از سطح استاندارد نیست. در گذشته مقدار آن ۲۰ تا ۳۰ میلی گرم در لیتر بود. امروز به دلیل برداشت بیشتر از منابع زیرزمینی پنج واحد بیشتر شده، ولی تا سقف مقدار مشخص در استانداردها هنوز فاصله دارد.»