اقتصاد۲۴-محمود خاقانی، درباره چالشهای صنعت گاز و برنامههایی که دولت چهاردهم باید برای رفع مشکلات این صنعت دنبال کند، گفت: بزرگترین مشکل ما در این حوزه، جذب سرمایهگذاری است. مثلا بعد از پرونده کرسنت، قراردادی را که یک دولت در سال ۸۱ منعقد کرده بود، دولتی دیگر در سال ۸۴ درصدد لغوکردن آن برآمد. البته بعد از فاششدن اسناد ویکیلیکس مشخص شد آمریکا هم به دنبال عدم اجرای این قرارداد بوده است و این یکی از مواردی بود که اعتبار شرکت ملی نفت ایران را بهعنوان طرف قرارداد دچار خدشه کرد و درواقع جذب سرمایه و اجرای قراردادهای جدید را در سالهای بعد نیز دچار چالش کرد.
او ادامه داد: در دولتهای یازدهم و دوازدهم تلاش شد این اعتبار ازدسترفته را بازگردانند؛ به همین دلیل یک نوع قرارداد جدید نفتی تحت عنوان آیپیسی تعریف و قرار شد جذب سرمایه و قراردادها بهگونهای تعریف شود که به نفع دو طرف باشد؛ زیرا در آن زمان بسیاری از سرمایهها در سطح جهان به سمت عراق روانه میشد، بنابراین به نحوی قرارداد تنظیم میشد که ما بتوانیم با کشوری مثل عراق رقابت کنیم.
این کارشناس حوزه انرژی گفت: مشکل دیگری که ما داشتیم، این بود که در دریای خزر، آسیای مرکزی و قفقاز قراردادهای سوآپ داشتیم که بنای این قراردادها بر این بود که نقش دلار را در تجارت انرژی کاهش دهیم. مثلا در ازای گازی که به ارمنستان انتقال مییافت، برق دریافت میکردیم. این قراردادها بر اساس BTU طراحی شده بود که آن هم در زمان وزارت آقای میرکاظمی بیدلیل و یکشبه متوقف شد و شرکت نفت و شرکت نیکو مجبور به پرداخت میلیونها دلار جریمه شدند. بعدها تلاش بسیاری کردند که اعتبار ازدسترفته را با اجرای قراردادهای جدید بازگردانند و البته تا حدی موفق هم شدند؛ به این ترتیب که قرارداد فاز ۱۱ پارس جنوبی با مشارکت توتال و سینوپک چین قبل از خروج ترامپ از برجام به امضا رسید، اما زمانی که توتال و سینوپک به دنبال خروج آمریکا از برجام از قرارداد با ایران خارج شدند، چینیها حاضر نشدند به تعهدات خود در قراردادهایی که در میادین مشترک عراق با ایران داشتند، ادامه داده و کار را انجام دهند.