اقتصاد۲۴- «وقتی رقیب نقش داور و رگولاتور را داشته باشد همین میشود که به خود اجازه دهد چنین نامهای بزند و «اشاره» را هم جزء حق مالکیت حساب میکند.»؛ این بخشی از توییت محمدجواد شکوری، مدیر فیلیمو در واکنش به توقیف برنامه «اکنون»، توسط ساترا بود. منظور از «اشاره»، به زبان آوردن نام «کتاب باز» از سوی سروش صحت، میزبان برنامه «اکنون» است! جالب آنکه در همان صدا و سیما که ساترا، بازوی نظارتی همین ارگان بر شبکه نمایش خانگی است، در برنامه بسیار محبوب «کتاب باز» را تعطیل کردند حال که قرار است یک برنامه دیگر برای ارتقا فرهنگ و هنر مخاطبان خاص و طرفدار آن پخش شود، کمر به توقیف آن نیز میبندند، چون ۲ یا ۳ مرتبه اسم «کتاب باز» آمده است!
هرچند ظاهرا مشکل برنامه «اکنون» برطرف شده و قرار است از سهشنبه به پخش خود ادامه دهد، اما کودکانههای ساترا کماکان جای بحث دارد. درحالی که صدا و سیما در منفعلانهترین حالت ممکن و دورترین نقطه از مردم کماکان بر طبل تکصدایی میکوبد، تولیدات داخلی در شبکههای خانگی با مجوز رسمی از نهاد مربوطه، بازار شبکههای ماهوارهای را کساد کردهاند. اما نهتنها حمایت نمیشوند بلکه قلوهسنگ هم جلوی پایشان انداخته میشود. چه اینکه در حاشیه برنامه «اکنون»، باز خبر رسیده که از ساترا به فیلمیو زنگ زدهاند که پخش صدای عادل فردوسی پور روی مسابقات فوتبال هم خلاف است و باید حذف شود!
در روزگاری که شبکه نمایش خانگی به عنوان مأمن و مأوایی برای خلاقیتهای هنری و روایات متفاوت مطرح شد، «ساترا» قد علم کرد؛ نهادی که با عنوان پرطمطراق سازمان تنظیم مقررات رسانههای صوت و تصویر فراگیر، میخواست قانونگذار و نگهبان این عرصه باشد. اما آنچه برجا مانده، تصویری است از ممیزیهای خستهکننده، توقیفهای بیپایان، و جنگی نابرابر میان آزادی خلاقیت و محدودیتهای سنگین. پس از حذف سریال «هجوم» با بازی گلشیفته فراهانی از پلتفرمهای ارائه فیلم، اعمال ممیزی و محدودیت بر آثار شبکه نمایش خانگی، چون «زخم کاری»، «می خواهم زنده بمانم»، «میدان سرخ»، «خاتون»، «جیران»، «شهرک کلیله و دمنه» و …، ممنوع الکاری چهرههای محبوب و اعمال سانسورهای عجیب بر برنامههای گفتوگو محوری، چون «همرفیق»، «کافه آپارات»، «اکنون» و … اعتبار «ساترا» میان اهالی فیلم و سریال و برنامهسازان دقیقا مثل اعتبار صدا و سیما شده است!
یک سایه سنگین و بیانعطاف که به سختی میتوان آن را دور زد. جالبتر اینکه بسیاری از آثاری که تحت فشار ممیزی قرار میگیرند یا توقیف میشوند، قبلاً مجوزهای رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کردهاند. این روزها، بسیاری از فیلمسازان و برنامهسازان به این نکته اذعان دارند که زیر چتر صدا و سیما رفتن برای دریافت مجوز (که ساترا ویترین آن است)، هنوز هم یکی از مشکلات اصلی است که سینماگران با آن دست و پنجه نرم میکنند. اما این اعمال محدودیتها و سانسورهای فزاینده گویا تنها ارضای ساترا را در برابر فرهنگ و هنر ایران به همراه نیاورده است!