علم در برخورد با مخالفان از مشت آهنین استفاده میکرد. درگیری نظامی با مخالفان اصلاحات ارضی و کشتار معترضان به بازداشت امامخمینی در پانزدهم خرداد ۱۳۴۲، نشانگر خوی خشن و سرکوبگرانه اوست؛ رفتار خشن او در برخورد با معترضان و مخالفان را میتوان از ریشههای گسترش اعتراضات مردمی دانست که منجر به شکلگیری انقلاب و در نهایت سقوط رژیم پهلوی شد. هر چند که در آن مقطع علم دیگر در قید حیات نبود
جوان آنلاین: اسدالله علم از مقتدرترین و با نفوذترین رجال دوران پهلوی دوم بود که مناصبی مانند فرمانداری سیستان و بلوچستان، وزارت کشاورزی، کار و کشور در دولتهای مختلف و نخستوزیری را برعهده داشت. اوج قدرت او در دوران ۱۱ ساله وزارت دربار بود که در این زمان به نفوذ کمنظیری بر محمدرضا پهلوی دست یافت. خاندان او طی سالیان متمادی از خانها و فئودالهای شرق ایران بودند و از زمان حضور انگلیسیها در هندوستان، روابط حسنهای با آنان داشتند. شوکتالملک پدر اسدالله علم مورد اعتماد رضاخان بود و این زمینه را برای رشد اسدالله جوان فراهم میکرد. ازدواج با خاندان قوامالملک شیرازی از سر سپردگان استعمار انگلیس، باعث شد علم با درباریان در ارتباط باشد و به تدریج مورد توجه پهلوی دوم قرار بگیرد. او در زمان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، یکی از مهرههای مهم نهاد سلطنت در داخل کشور بود. مقال پی آمده به بررسی گوشهای از اقدامات او در این زمان پرداخته است؛ امید که برای تاریخپژوهان مفید آید.
تبعید به بیرجند
امیراسدالله خان علم پس از سقوط کابینه حاجیعلی رزمآرا از سوی پهلوی دوم به سرپرستی املاک و مستغلات متعلق به وی منصوب شد. با افزایش تنشها میان دربار و دولت دکتر محمد مصدق، او همواره در کنار شاه باقی ماند و از هیچ تلاشی برای برکناری نخستوزیر دریغ نکرد. علم از طرف شاه مأموریت داشت تا او را از برنامههای دولت مصدق آگاه کند. یکی از مأموریتهای وی در زمان سفر دکتر مصدق به نیویورک برای سخنرانی در شورای امنیت در ۲۲ مهر ۱۳۳۰ بود. شاه علم را به نیویورک فرستاد تا او را در جریان اقدامات دکتر مصدق در سفر قرار دهد. ثریا اسفندیاری بختیاری همسر وقت شاه میگوید: «یادم میآید زمانی که امیراسدالله علم از امریکا بازگشت، همه گزارشات ملاقاتها را از نطق مصدق و نام رجالی که با او ملاقات کرده بودند، برای شاه تعریف کرد….» (۱) در دوران کوتاه دولت احمد قوام معروف به قوامالسلطنه که پس از استعفای دکتر مصدق در ۲۵ تیر ۱۳۳۱ روی کار آمد، علم قوام را وادار کرد تا مسئولیت کشتار ۳۰ تیر ۱۳۳۱ را به عهده گرفته و شاه را از هر گناهی مبرا اعلام کند! (۲)
علم به دلیل اختلاف با دکتر مصدق درباره چگونگی اداره املاک و مستغلات سلطنتی، مورد بازخواست شدید قرار گرفت. مصدق ضمن برکناری اسدالله علم از سرپرستی املاک پهلوی، دستور تبعید او از کشور را صادر کرد، اما با وساطت شاه، این حکم لغو و به جای آن نامبرده ملزم شد که به زادگاه خود بیرجند بازگردد.
ارتباط با انگلستان