اقتصاد۲۴- پس از ماهها تلاش نفسگیر در حوزه مذاکرات احیای برجام و خبرهایی که گاه هشداردهنده و گاه امیدبخش بودند، اخیرا روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی اختصاصی نوشته است ایران و آمریکا با یکدیگر به توافق غیرمکتوب رسیدهاند که بر اساس آن ایران میپذیرد از پیشرفت در برنامه هستهای خود پرهیز کند و در مقابل بخشی از پولهای بلوکه شدهاش در کشورهای مختلف آزاد و صرف امور بشردوستانه شود.
به گزارش فرارو، در این گزارش آمده که هدف از دستیابی به یک توافق غیررسمی و نانوشته که برخی آن را «آتشبس سیاسی» خواندهاند، جلوگیری از تشدید بیشتر رابطه خصمانه است.
اکنون و در شرایطی که هر دو کشور ایران و ایالات متحده با دلایل خاص خود به یک آتش بس موقت برای نفسگیری و از سرگیری مذاکرات وسیعتر نیاز دارند، پرسشهایی درباره توافق نانوشته وجود دارد؛ اول اینکه شکل گیری این توافق چقدر محتمل هست؟ این توافق چه منافع و چه تبعاتی در پی خواهد داشت؟ کوروش احمدی، دیپلمات سابق ایران در سازمان ملل و کارشناس روابط بین الملل،به این پرسشها پاسخ داده است:
هیچ تضمینی برای «توافق نانوشته» وجود نداردکوروش احمدی ضمن اشاره به مفهوم توافق نانوشته و ابعاد اثرگذاری این نوع توافق گفت: «منظور از توافق غیر مکتوب، نوعی تفاهم است. یعنی طرفین به صورت شفاهی، قرارهایی میگذارند و تلاش میکنند از این قرارها عدول نکنند. در نتیجه این قرارها، نوعی تنش زدایی محدود با هدف پیشگیری از بحران ایجاد میشود و حد و حدود برای طرفین مشخص میشود. اینکه این توافق تا چه حدی میتواند به نفع ایالات متحده یا ایران باشد، به دایره ممکنات بر میگردد. در حال حاضر راه دیگری به جز یک تفاهم نانوشته محدود برای ایران وجود ندارد. چرا که با توجه به تحولاتی که ظرف نزدیک به یک سال گذشته رخ داده است، نمیتوانیم انتظاری بیشتری داشته باشیم.»
وی افزود: «از مرداد سال گذشته که متنی برای احیای برجام آماده بود و به سرانجام نرسید، اتفاقاتی رخ داده که بر روند احیای برجام موثر بوده است از جمله این اتفاقات میتوان به جنگ اوکراین، ادعای غرب مبنی بر حمایت نظامی ایران از روسیه، ناآرامیها در ایران و به دنبال آن، تشدید و تقویت جریانهای سیاسی مخالف با ایران در اروپا و آمریکا اشاره کرد. همچنین انتخابات ریاست جمهوری پیش روی آمریکا از دیگر موارد مهمی است که منجر به تردیدهای آمریکا برای احیای توافق برجام شده و حتی توافق موقت مکتوب نیز از سوی سخنگویان آمریکایی طی هفتههای اخیر تکذیب شده است. انتخابات آمریکا که مبارزات مقدماتی آن از نوامبر (آبان ماه) از ایالات آیووا آغاز میشود، مسئله حساسی برای حزب دموکرات محسوب میشود. هر توافق مکتوبی با ایران در مورد برنامه هستهای میتواند بر حزب دموکرات تاثیر مستقیم داشته باشد.»