اقتصاد ۲۴– دهه ۸۰ که کلنگ معدن مس را زدند، اهالی «درآلو» فکر میکردند که نانشان در روغن افتاده است. بعد از دو دهه، اما آب روستا رنگ عوض کرد و چراگاهها پر از نخالههای معدنی شد. انفجارهای معدن حتی مسیر سفره آب زیرزمینی را تغییر داد و نفوذ فلزات سنگین به زمین، چشمه آب شرب روستا را آلوده کرد. مهمان ناخوانده درآلو صاحبخانه شد و بعد هم دستور تخلیه ساکنان را صادر کردند؛ بدون اینکه محلی برای سکونت مردم در نظر بگیرند یا حتی خسارتشان را جبران کنند. حالا ۱۲سال است که درآلوییها، پاییز و زمستان اجارهنشین شهرهای اطرافاند و در فصل کاشت و برداشت محصول، ساکن روستای آلودهای که حتی آب لوله کشی و برق و گاز هم ندارد.
مردمانی که قبلا معاششان از طریق دامداری بود مجبور به فروش دامهایشان و بعد هم مهاجرت شدند. آنها نیمی از سال اجارهنشین شهرهای اطرافاند، اما بهار و تابستان به درآلو برمیگردند تا به تنها شیوهای که بلدند کسب درآمد کنند. صادق ملائی، دهیار روستای درآلو است که به کرمان مهاجرت کرده است میگوید: «من برای پیگیری کارهای روستا ساکن کرمان شدم، اما بقیه اهالی سالی دو بار جابهجا میشوند. عموی من هم همین شرایط را دارد و پاییز و زمستان در حاشیه کرمان خانهای را اجاره میکند و در فصل بهار به درآلو برمیگردد.» درآلو به دلیل آلودگی منابع خاک و آب و هوا دیگر برای سکونت مناسب نیست. ۱۲سال قبل دستور تخلیه روستاییان صادر شده و از همان سال نیز به همین بهانه هر درخواستی برای آب لولهکشی، برق و گاز روستاییان رد شده است. با وجود تمام این بیامکاناتی و آلودگیها، اما باز بهار و تابستان همه ساکنان به درآلو بر میگردند. «مردم درآمدشان از همین کشاورزی است. پدر من این ایام خانهنشین شده است، کاری غیر از کشاورزی بلد نیست. کل روستا وضعیتشان به همین شکل است. درآمد ما از همان محل باغهایمان در فصل بهار و تابستان است و با همین هم خرج کرایه خانه خورد و خوراکمان را میدهیم.»
روستاییان درآلو کوچنشین شدهاند. پاییز و زمستان در شهرهای اطراف خانه اجاره میکنند و بهار با شکوفه زدن درختها به روستایی که حتی آب لولهکشی ندارد برمیگردند. این اواخر، اما تنها منبع آب شربشان هم آلوده شد. «تمام آب شرب روستا از یک چشمه تامین میشود که بعد از نمونهگیری اداره بهداشت مشخص شد که فعالیت معدن همان را هم آلوده کرده است. اداره بهداشت که اعلام کرد آب چشمه غیر قابل شرب است، دو کیلومتر بالاتر از چشمه برای ما لوله بردند تا از آنجا آبمان را تامین کنیم.» دستور تخلیه روستا صادر شده، اما دهیار امیدش را از دست نداده و میخواهد برای مردم آب لولهکشی و برق ببرد؛ پیگیری که برای پرونده خواهرزاده خود نیز با همان سماجت انجام داده است.