حفاظت از منابع طبیعی نیازمند قضاوت قاطع، حفاظت میدانی مجهز و اجرای پروژههای آبخیزداری است
علیرضا حسین نژاد – خبرنگار جوان: زمینخواری در اردبیل دیگر یک تخلف ساده یا تصرف آشکار نیست؛ این پدیده در سالهای اخیر به شکلی خزنده، پیچیده و کمصدا تغییر ماهیت داده و در لایههای حقوقی، تغییر کاربریهای تدریجی و ساختوسازهای قطرهچکانی پنهان شده است. استانی که با بیش از ۲ میلیون هکتار اراضی ملی، مراتع و جنگلها، یکی از ذخیرهگاههای مهم طبیعی شمالغرب کشور به شمار میرود، امروز زیر فشار فزاینده سوداگران زمین، توسعه نامتوازن گردشگری و ضعفهای نظارتی قرار دارد. آمارهای رسمی نشان میدهد، طی دو سال اخیر و با ورود دستگاه قضایی استان اردبیل بیش از ۲هزارو۸۰۰ هکتار از اراضی رفع تصرف شده و هزارو۶۷۵ هکتار از اراضی ملی در قالب صدها پرونده حقوقی به بیتالمال بازگشته است. آماری که در نگاه نخست امیدوارکننده به نظر میرسد، اما کارشناسان هشدار میدهند این ارقام تنها نوک کوه یخ زمینخواری است.
استان اردبیل با بیش از ۲میلیونهکتار عرصه منابع طبیعی شامل مراتع، جنگلها و اراضی ملی از جمله استانهای حساس کشور در حوزه تصرف غیرقانونی زمین به شمار میآید. موقعیت جغرافیایی خاص، هممرزی با جمهوری آذربایجان، اقلیم مستعد کشاورزی و رشد سریع گردشگری بهویژه در مناطقی مانند سرعین، نیر، نمین و خلخال، زمین را به کالایی جذاب و سودآور تبدیل کرده است. بررسیها نشان میدهد؛ زمینخواری در اردبیل دیگر به دیوارکشیهای شبانه یا تصرفهای عریان محدود نیست. امروز با پدیدههایی مانند تغییر کاربری خزنده، کشاورزی نمایشی، واگذاریهای صوری خانوادگی، دیوارکشی موقت و ساختوساز تدریجی روبهرو شده؛ روشهایی که شناسایی آنها دشوارتر و مقابله با آنها پرهزینهتر است. بیشترین کانونهای تصرف در سالهای اخیر در حاشیه شهر اردبیل، سرعین، نمین، نیر، گرمی و خلخال گزارش شده است؛ مناطقی که یا در مسیر توسعه شهری و گردشگری قرار دارند یا ارزش زمین در آنها بهصورت ناگهانی افزایش یافته است. منوچهر والیان، کارشناس اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اردبیل میگوید: «زمینخواری و گسترش بیضابطه ویلاسازیها یکی از جدیترین تهدیدها برای پایداری گردشگری در استان است. مزیت رقابتی گردشگری اردبیل بر پایه طبیعت بکر، چشماندازهای کوهستانی، مراتع سرسبز و جنگلهای محدود، اما ارزشمند آن شکل گرفته است. تخریب این سرمایههای طبیعی، عملاً زیربنای صنعت گردشگری را تضعیف میکند.»
وی با بیان اینکه ویلاسازیهای پراکنده و تغییر کاربری اراضی ملی، علاوه بر برهم زدن سیمای طبیعی مناطق گردشگرپذیر، موجب افزایش فشار بر منابع آب، آلودگی بصری و از بین رفتن مسیرهای دسترسی طبیعی میشود، ادامه میدهد: «از بین رفتن جنگلها و مراتع، جذابیت اکوتوریسم، طبیعتگردی و گردشگری سلامت را که از محورهای اصلی توسعه اردبیل است، تهدید میکند.» والیان تصریح میکند که در بلندمدت، تداوم این روند باعث افت کیفیت مقصد، کاهش ماندگاری گردشگر و حتی مهاجرت سرمایهگذاران رسمی گردشگری خواهد شد. گردشگری زمانی پایدار میماند که حفاظت از طبیعت، مقدم بر سود کوتاهمدت زمین و ساختوساز باشد.
تنظیم اقلیم محلی