آثار تاریخی و فرهنگی در هر نقطه از جهان، صرفنظر از مرزهای سیاسی و جغرافیایی، بخشی از حافظه مشترک بشریت به شمار میآیند؛ گنجینههایی که نه تنها روایتگر تاریخ یک ملت، بلکه سندی از مسیر تمدن انسانی هستند. بر همین اساس، در حقوق بینالملل و کنوانسیونهای جهانی، از جمله کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه و نیز کنوانسیون ۱۹۷۲ حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان، هرگونه حمله یا آسیب عمدی به بناها و محوطههای تاریخی ممنوع شده و …
محمدرضا هادیلو:
آثار تاریخی و فرهنگی در هر نقطه از جهان، صرفنظر از مرزهای سیاسی و جغرافیایی، بخشی از حافظه مشترک بشریت به شمار میآیند؛ گنجینههایی که نه تنها روایتگر تاریخ یک ملت، بلکه سندی از مسیر تمدن انسانی هستند. بر همین اساس، در حقوق بینالملل و کنوانسیونهای جهانی، از جمله کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه و نیز کنوانسیون ۱۹۷۲ حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان، هرگونه حمله یا آسیب عمدی به بناها و محوطههای تاریخی ممنوع شده و میتواند در زمره «جنایت جنگی» قرار گیرد. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) نیز بهعنوان نهاد بینالمللی ناظر بر میراث فرهنگی جهان، همواره بر ضرورت مصون ماندن این آثار از درگیریهای نظامی تأکید کرده و حتی مختصات جغرافیایی بسیاری از این محوطهها را در اختیار طرفهای درگیر قرار میدهد تا از هرگونه آسیب احتمالی جلوگیری شود. با این حال، در جریان حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به برخی شهرهای ایران، گزارشهایی از آسیب دیدن مجموعهای از مهمترین آثار تاریخی کشور منتشر شده است؛ از بناهای باشکوه اصفهان که قرنها نماد شکوه معماری ایرانی بودهاند تا مجموعههای تاریخی پایتخت مانند کاخ گلستان و مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد. رخدادهایی که بار دیگر نگرانیها درباره امنیت میراث فرهنگی در شرایط جنگی را افزایش داده و پرسشهایی جدی درباره پایبندی به قواعد بینالمللی حفاظت از میراث بشری مطرح کرده است.