هرچند این متخصص زنان و زایمان اعتقاد دارد بخشی از درد زایمان به تلقین مربوط است اما می پذیرد که هر زنی حتی بدون تلقین های منفی هم ممکن است به هزار و یک دلیل مقداری درد را تجربه کند و به همین علت او و همکارانش، در بیمارستان اکبرآبادی که ریاستش را به عهده دارد، از روش های علمی و منطبق بر دانش روز دنیا برای کاهش این نوع دردها استفاده می کنند. کاشانیان توضیح می دهد شمار بیمارستان هایی که از روش های کاهش درد در زایمان استفاده می کنند یا دوره های آموزشی برای زنان باردار برگزار می کنند در کشورمان کم نیست اما هنوز وزارت بهداشت فهرستی از این بیمارستان ها منتشر نکرده است و به همین علت خانم های باردار، این بیمارستان ها را نمی شناسند.
زایمان پدیده ای فیزیولوژیک است پس چرا درد دارد در حالی که پدیده های فیزیولوژیک دیگر همچون خوردن یا آشامیدن درد ندارد؟
من معتقدم بخش عمده ای از درد زایمان ، تلقینی و حاصل بازتاب تربیتی مغز ماست. برخی زنان حتی از دوران کودکی می آموزند زایمان پدیده ای دردناک است با این حساب چگونه می شود از آنها انتظار داشت زایمان شان را بی درد بگذرانند؟ عکس این ماجرا هم صادق است. در میان برخی اقوام، زنانی که باور ندارند زایمان درد شدیدی دارد، بدون درد یا با دردی بسیار اندک زایمان می کنند. برای مثال زنان عشایر ممکن است در حال کوچ از نقطه ای به نقطه ای دیگر، مدتی کوتاه در محلی اتراق کنند، همانجا فرزندشان را به دنیا بیاورند و پس از استراحتی کوتاه به دنبال ایل راه بیفتند.
البته انواعی از زایمان شکل طبیعی ندارد و مسیر فیزیولوژیکش را طی نمی کند اما حرف من درباره این نوع زایمان ها نیست. بحثم درباره زایمان های طبیعی است که باید درد در آنها بسیار کم باشد اما بر عکس است چون خانم ها در ناخودآگاه شان ایمان دارند که زایمان باید با درد شدید توام باشد. وقتی ما انتظار درد داریم، بیشتر حسش می کنیم.
شما در صحبت های تان اشاره کردید که گرچه درد شدید زایمان حاصل تلقین است اما هیچ زایمانی هم کاملاً بی درد نیست و حتی اگر هیچ نادرستی درباره زایمان وجود نداشته باشد، درد تا حدی احساس خواهد شد. علت این درد طبیعی چیست؟
کشش سفاق روی رحم، هنگام به دنیا آوردن بچه باعث درد می شود. با انقباض های عضله ای در زمان زایمان، اکسیژن کمتری به عضلات می رسد که یکی از عوارضش احساس درد است. با این حال به طور کلی باید بگویم علت دقیق درد زایمان هنوز به طور کامل مشخص نشده است.
حتی اگر بخشی از این دردها تحت تأثیر تلقین باشد خانم های باردار آن را احساس می کنند. برای از بین بردن این دردها در ایران چه روش هایی استفاده می شود؟
به یاد داشته باشید که زایمان کاملا بدون درد وجود ندارد اما زایمان کم درد وجود دارد. روش های گوناگونی در دنیا برای کاهش درد زایمان ابداع شده است که همه آنها در ایران هم به کار می رود.
این روش ها به دو گروه تقسیم می شود: گروه اول روش های دارویی و گروه دوم روش های غیر دارویی .
مواد بی حس کننده ای که در روش دارویی مورد استفاده قرار می گیرند یا با آمپول به کنار نخاع یا عضلات تزریق می شود و یا استنشاقی است یعنی خانم باردار، گاز بی حس کننده را، از طریق ماسک تنفس می کند.
روش های غیر دارویی اما بسیار متنوع است؛ به آنها درمان های کمکی نیز گفته می شود و نسبت به روش های دارویی اثرگذاری کمتری دارد.