۱۴۰۲/۱۲/۰۸ ۱۱:۴۵
پرسش:
بر اساس روایات معصومان علیهمالسلام، علت و ریشه سخنچینی چیست؟
پاسخ:
سخنچینی از گناهانی است که در روایات به آن اشاره شده است و معصومان علیهمالسلام همگان را از آن نهی کرده و نتایجی را برای آن بیان نمودهاند.
دلایلی و ریشههایی وجود دارد که افراد به این کار قبیح دست میزنند. در احادیث اهلبیت علیهمالسلام، به برخی از این دلایل و ریشهها اشاره شده است. در ادامه مواردی از این روایات بیان خواهد شد:
1. کینه و غضب
مهمترین دلیل اینکه برخی افراد اقدام به سخنچینی میکنند، دشمنی، عصبانیت و کینه است. متأسفانه کینهورزی و دشمنی میتواند انسان را وادار به سخنچینی کند تا بخشی از عقدههای خود را بدینوسیله جبران کرده و به افراد ضربه بزند.
در روایتی از پیامبر صلیالله علیه و آله چنین نقلشده است: «أَشْرَارُ النَّاسِ مَنْ یُبْغِضُ الْمُؤْمِنِینَ وَ تُبْغِضُهُ قُلُوبُهُمْ، الْمَشَّاءُونَ بِالنَّمِیمَه، الْمُفَرِّقُونَ بَیْنَ الْأَحِبَّهِ، الْبَاغُونَ لِلْبُرَآءِ الْعَنَت». (1) بدترین مردم آن کسی است که دشمنی مؤمنین را در دل دارد و مؤمنین هم دشمنی او را در دل دارند، این فرد کسی است که بهسوی سخنچینی میدود، کسی که بین دوستان جدایی میاندازد و کسی که از افراد پاک عیبجویی میکند.
سخنچین میتواند با کینه خود روابط بین مردم را خراب کرده و آنها را نسبت به هم بدبین کند. امیرالمؤمنین علیهالسلام در حدیثی فرمودهاند: «إِیَّاکَ وَ النَّمِیمَهَ فَإِنَّهَا تَزْرَعَ الضَّغِینَهَ وَ تُبَعِّدُ عَنِ اللَّهِ وَ النَّاسِ». (2) از سخنچینى بپرهیز که آن تخم کینه مىافشاند و از خدا و مردم دور مىگرداند.
بنابراین، کسی که با دیگران دشمنی دارد، سعی میکند تا روابط بین افراد را بهوسیله سخنچینی خراب کند و خود این کار نیز باعث پخش و انتشار کینه شده و افراد را از یکدیگر دور میگرداند. امیرالمؤمنین علیهالسلام در حدیثی دیگر فرمودهاند: از سخنچینىها بپرهیزید که آنها کینهها برجاى مىگذارند. (3)