به گزارش مجله خبری نگار، تاریخچه شعر سرودن درباره واقعه عاشورا که به آن «ادبیات عاشورایی» یا «شعر آیینی» میگویند، قدمتی به اندازه خودِ این واقعه دارد. در گام اول اگر بخواهیم دقیقتر به این سیر تاریخی نگاه کنیم، باید آن را به ۲ بخش زبان عربی (بلافاصله بعد از واقعه) و زبان فارسی (از قرن چهارم هجری) تقسیم کنیم. نخستین مرثیهها و اشعار در همان روزهای اول پس از حادثه، توسط بازماندگان کربلا (مانند حضرت زینب و رباب) و شاعران عرب نظیر سلیمان بن قَتّه و عبیدالله بن حُر جعفی سروده شد که بیشتر جنبه سوگواری مستقیم و بیان مظلومیت داشت. در عصر امویان و عباسیان، یعنی قرنهای دوم و سوم هجری به دلیل خفقان شدید سیاسی، شاعران شیعه بیشتر در خفا شعر میسرودند. با این حال سخنوران بزرگی مثل کمیت اسدی (با قصاید معروف هاشمیات) و دعبل خزاعی، اشعار ماندگار و روشنگرانهای در رثای امام حسین (ع) خلق کردند. آغاز شعر عاشورایی به زبان فارسی، اما به قرن چهارم هجری برمیگردد. با روی کار آمدن حکومتهای شیعیمذهب مثل آلبویه و ایجاد آزادیهای نسبی، حکیم کسایی مروزی (متولد ۳۴۱ ق) نخستین مرثیه رسمی عاشورایی را به زبان فارسی سرود و این سنت را وارد ادبیات پارسی کرد. کسایی مروزی قصیدهای بلند و ۵۰ بیتی دارد که با وصف زیباییهای بهار آغاز میشود، اما از بیت بیستوششم ناگهان لحن خود را تغییر میدهد و سراغ مقتل میرود: