اقتصاد۲۴- بر اساس گزارشی که خودروسازان به سازمان بورس ارائه دادهاند، سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سالجاری تا انتهای دیماه ۶۶۹هزار و ۶۸۶ دستگاه خودروی سواری تولید کردهاند. این در شرایطی است که این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۳ به ۷۲۰هزار و ۵ دستگاه میرسید، بنابراین در مدت زمان یادشده، خودروسازان ۵۰ هزار و ۳۱۹دستگاه معادل ۷درصد کمتر خودروی سواری تولید کردهاند، بنابراین میتوان گفت؛ این سه خودروساز طی ۱۰ ماه گذشته بهطور میانگین هر ماه ۶۶هزار و ۹۶۸دستگاه خودروی سواری تولید کردهاند. اگر در دوماه باقیمانده نیز به همین میزان تولید کنند، تولید کل سال۱۴۰۴ برای آنها به ۸۰۳هزار و ۶۲۳ دستگاه میرسد؛ این در حالی است که درسال ۱۴۰۳ آنها حدود ۸۹۸هزار دستگاه سواری تولید کردهبودند، اما رشد و کاهش تولید بین سه خودروساز کشور همسو نبودهاست، بهطوریکه بهرغم افت کلی تولید سواریها در ۱۰ ماهه امسال تولید ایرانخودرو در همین بازه زمانی رشد ۱۴.۵درصدی داشتهاست، بااینحال افت شدید تولید خودروهای سواری در سایپا و پارسخودرو باعثشده که آمار کل تولید این دست از خودروها با افت همراهباشد.
همچنین تولید ماهانه سه خودروساز بزرگ کشور در دیماه با افت ۱۸درصدی نسبت به آذر مواجه بوده و هر سه خودروساز در آن دخیل بودهاند. در این بین آنچه در گزارش خودروسازان به سازمان بورس جلبتوجه میکند، رشد تولید خودروهای ناقص است. البته تنها ایرانخودرو در آمار تولیدی خود مشخص میکند که چه تعداد خودروی ناقص داشتهاست. این خودروساز ۷هزار و ۱۱۹ دستگاه خودرو از ابتدای سالجاری تا انتهای دیماه بهصورت ناقص تولیدکرده که دوهزار و ۵۵۷ دستگاه از آن تنها مربوط به دیماه است. این در شرایطی است که سهم آذرماه از تولیدات ناقص این شرکت هزار و ۴۸۶دستگاه بود، بنابراین ایرانخودرو در دیماه هزار و ۷۱ دستگاه معادل ۷۲درصد بیشتر از آذر خودروی ناقص تولید کردهاست. این در حالی است که تنها تعداد ناقصیهای ایرانخودرو در دسترس است. وضعیت دو خودروساز دیگر از این حیث احتمالا چندان بهتر از ایرانخودرو نیست، چراکه کمبود مواد اولیه و قطعات همه خودروسازان را تحتتاثیر قرار دادهاست. در مورد افت تولید خودروسازان و همچنین رشد تولید ناقصها میتوان چند عامل عمده را بهعنوان دلایل اصلی این موضوع درنظر گرفت. یکی از این موارد یکسانسازی نرخ ارز است که از پاییز امسال اجرایی شد. اجرای این طرح بهمعنای رشد شدید نرخ ارز مصرفی خودروسازان است، بنابراین آنها نیاز به نقدینگی بیشتری برای تامین ارز دارند، اما کمبود نقدینگی موجب میشود که آنها از پس این چالش جدید برنیایند، در نتیجه افت تولید رخ میدهد.
در واقع خودروسازان از طرفی بهدلیل مشکل تامین ارز و تحریمها در واردات قطعات خارجی مشکل دارند، اما از طرف دیگر آنها قطعات موردنیاز خود را نمیتوانند از قطعهسازان داخلی هم بدون مشکل تامین کنند چراکه بدهی آنها به قطعهسازان به بیش از ۱۶۰همت رسیدهاست. تسهیلات ۴۰ همتی هم که قرار بود به قطعهسازان اختصاص یابد تا بخشی از بدهی خودروسازان به آنها را کاهش دهد، هنوز واریز نشدهاست. قطعهسازان نیز برای تامین مواد اولیه با مشکل نقدینگی و تامین ارز مواجه هستند، بنابراین از هر دو مسیر تامین قطعات مشکل شدهاست. عامل دوم نیز احتمالا انتظار رشد قیمت خودرو بوده که باعثشده خودروسازان تولید خود را کاهش دهند. آنها در آذرماه امسال درخواست رشد قیمت محصولاتشان را به سازمان حمایت ارسال کردهبودند، بنابراین احتمال دارد تولید خود را کاهش دادهباشند تا بعدا بتوانند خودروهای تولیدی را به قیمت بیشتری بهفروش برسانند.