همه جا هست، در خیاطی، آشپزی و … هرجایی بروید ریاضی را میبینید. آن وقت است که درک میکنید وقتی ریاضی قوی باشد، منطق هم قویتر میشود. مهمترین قدم این است که دانشآموز کاربرد ریاضی را در زندگی درک کند و بداند حل مسئله چه کمکی به او در آینده میکند، آن وقت حتماً انگیزه کافی برای یادگیری پیدا خواهد کرد. اگر دانشآموز به این درس علاقهمند شود سطح یادگیری و درک او به ریاضی هم بالاتر میرود. در این زمینه خانوادهها هم نقش مهمی دارند
جوان آنلاین: معلم پای تخته میرود و فرمولهای ریاضی را یک به یک مینویسد، دانشآموزان نوشتههای روی تخته را هاج و واج نگاه میکنند و اصلاً نمیدانند اینها از کجا آمده و به چه کاری میآیند! اما معلم میخواهد این فرمولها را حفظ و هنگام حل مسئله ریاضی، اعداد را در آن جایگذاری کنند تا به پاسخ برسند. دانشآموزان، اما نمیدانند این فرمولها چه تأثیری در زندگیشان دارد، ماشینوار اعداد را داخل فرمولها جایگزین میکنند و بعد از رسیدن به جواب، لبخند رضایت را بر لب معلمشان مینشانند! اما این رویه آموزش باعث میشود که ریاضی تبدیل به خشکترین و حتی به درد نخورترین درس دانشآموزان شود. این در حالی است که متخصصان ریاضی ثابت کردهاند علم ریاضی میتواند زندگی روزمره را دلچسب و جذاب کند و در بخشبخش زندگی افراد کاربرد داشته باشد، البته اگر به جای حفظ فرمول، به درستی درک شود و قدرت حل مسئله دانشآموزان را بالا ببرد، اما متأسفانه شاهد آن هستیم که در عمده مدارس کشور به دلیل معرفی نشدن درست درس ریاضی، دانشآموزان دچار بدفهمی میشوند و در نتیجه آن از این درس فراری هستند. دانشآموزان میخواهند بدانند در پس حفظ فرمولها و نوشتههای کتاب ریاضیشان چه چیزی وجود دارد که باید آن را یاد بگیرند و مسائل مختلف را به کمک آن حل کنند، اما عمدتاً کسی نیست که پاسخ سؤالاتشان را به آنها بدهد. آنها میپرسند مگر نه اینکه یک حساب و کتاب ساده میتواند به آنها کمک کند تا از عهده محاسبات روزمرهشان بربیایند و مابقی کارها هم که ماشین حساب برایشان انجام میدهد پس چه نیازی به یادگیری انتگرال و جذر؟ اینها سؤالاتی است که در میزگرد «جوان» با اعضای دبیرخانه ریاضی کشور بدانها پاسخ داده شده است.
بستر مناسبی در اختیار معلمان قرار نمیگیرد
سمیه سادات میرمعینی، ناظر کشوری جشنواره نوجوان خوارزمی/ عضو دبیرخانه ریاضی
بدون شک معلمان، سطح اول آموزش و پرورش هستند، بنابراین برای انتقال مفاهیم ریاضی به دانشآموزان، توسعه حرفهای معلمان بسیار مهم است که باید در سیاستگذاری بدان توجه ویژهای شود. در این میان رسالت دبیرخانه ریاضی کشور ارتباط با معلمان ریاضی کل کشور، چه تخصصی و چه عمومی است؛ سازمانی که زیر نظر وزارتخانه آموزش و پرورش کار میکند و در راستای توانمندسازی دبیران آموزش و پرورش و توسعه آموزههای ریاضی معلمان و دانشآموزان فعالیت دارد، اما برای تحقق اهدافمان نیاز به هماهنگی و همچنین تغییر سیاستهای جاری داریم تا یک پیوستگی عالی میان کتب درسی، آموزش معلمان، ساعتهای درسی، ابزار و امکانات آموزشی ایجاد شود و یک سیستم قوی آموزشی را بسازد، نه اینکه یک مدرسه دوستنداشتنی برای بچهها مهیا کنیم و با زور بخواهیم به آنها مفاهیم ریاضی را یاد بدهیم.
گاهی شاهد آن هستیم که دانشآموز در مدرسه و کلاس درس، حس خوشایندی ندارد، این در حالی است که در کشورهای پیشرو در آموزش، وقتی یک دانشآموز وارد مدرسه و محیط آموزش میشود، دیگر دوست ندارد از آنجا بیرون برود، حالا شاید استثنائاتی آنجا داشته باشد که کسی درس خواندن برایش خوشایند نباشد، اما بیشتر دانشآموزان این کشورها نسبت به درس و مدرسه حس خوبی دارند، بنابراین ما نیز به افقهای قشنگی مینگریم و میخواهیم به مدارس فنلاند، نزدیک و نزدیکتر شویم، میخواهیم از ژاپن الگوبرداری کنیم، میخواهیم از مدارس آنها، دستمزد معلمان، ساعات آموزشی و توانمندسازی معلمان را الگوبرداری کنیم. در این راه گاهی توانستیم کارهای مؤثری را انجام دهیم، اما در نهایت، چون سیاستها همسو نبوده و سایه سنگین خود را روی کارهایمان افکنده است، نتوانستیم موفق عمل کنیم. در بحث آموزش در شبکههای اجتماعی فیلمهای متعددی را ساختیم و در اختیار معلمان ابتدایی قرار دادیم. جشنوارههایی را نیز در این رابطه برگزار کردیم تا معلم را با نحوه آموزش درست برای انتقال مفاهیم ریاضی آشنا کنیم، عمده معلمان هم میگویند چه خوب است که این چیزها را یاد میگیرند و میخواهند عملکردشان را بهبود بخشند، اما وقتی سرکلاس میروند و میخواهند این موارد را اجرا کنند، مثلاً مدیر مدرسه، چون آگاه نیست، بستر مناسب آموزش را به آنها نمیدهد! ما هم نمیتوانیم سراغ مدیر برویم و او را مجاب کنیم تا همراه معلمان شود، برای همین است که میگویم باید مجموعه عوامل دست به دست هم بدهند تا شرایط را اصلاح کنند.
نکته حائز اهمیت دیگر این است که وقتی در یک سیستم اداری قرار گرفتهایم و مستقل عمل نمیکنیم، تا حدی اجازه داریم فعالیتهایی داشته باشیم، اما امیدواریم که نگاه جامعه و اولیا به ریاضی در جامعه عوض شود. قطعاً حضور شما و اطلاعرسانی در این زمینهها، مشوق مان در این زمینه میشود تا با ادامه کارها و اصلاح ایرادات آموزشی، اتفاقات بسیار خوبی در آموزش ریاضی کشور رخ دهد. ریاضی زیرساختهای کشور را میسازد حتی مهارتهای اجتماعی نیز وابستگی شدیدی به ریاضی دارد، البته نه به عنوان آنچه در کتابهای درسی میبینید، بلکه به عنوان حل مسئله. زمانی که دانشآموز با ریاضی ارتباط بگیرد، آنوقت میتواند بسیاری از مشکلات زندگی اش را حل کند. او میتواند برای مسائل مختلف راهکار پیدا کند، میتواند فرضها را کنار هم بچیند و به نتیجهگیری درستی برسد. گاهی حتی افزایش طلاق در کشور نیز مبنای ریاضی دارد، چراکه افراد نتوانستهاند حل مسئله را به خوبی یاد بگیرند برای همین نه تنها انتخاب درستی ندارند، بلکه هنگام بروز مشکلات نمیتوانند آنها را حل و فصل کنند.