اقتصاد۲۴- مهدی دارابی، کارشناس بازار ارز، گفت: در سال قبل، اتفاقاتی که در بازار ارز رخ داد و افزایش نرخ آن، دلایل مختلفی داشت. متأسفانه روند کاهش ارزش پول ملی به دلیل ناترازیهای اقتصادی و انتظارات تورمی همچنان ادامه دارد و در سیکل تثبیت – جهشی که در پنج تا شش سال گذشته شاهد آن بودیم، شاهد سیکل جهش ارز نیز بودهایم. رخدادهای سیاسی نیز به نظر من تأثیر قابل توجهی بر نرخ ارز داشتهاند. بخش دیگری از دلایل نیز به اثرات داخلی و مسائل دیگری بازمیگردد که همواره وجود داشتهاند. چند مورد نیز از نتایج سیاستگذاریها بود، مانند محدودیت واردات ۱۰-۹۰، ممنوعیت واردات در مقابل صادرات غیرنفتی، و تغییرات ساختاری که انجام شد. این موارد نیز بر نوسانات بازار ارز تأثیرگذار بودهاند، اما این تأثیرات مقطعی بوده و به اندازه دو عامل قبلی (ناترازیهای اقتصادی و انتظارات تورمی) اثر معناداری نداشتهاند.
وی افزود: نرخ ارزی که ما اکنون در بازار غیررسمی شاهد آن هستیم، بالاتر از روند بلندمدت و تعادلی خود قرار گرفته است و دلیل آن نیز این است که انتظارات نسبت به آینده اقتصاد منفی است. این موضوع همچنین با نااطمینانیهایی که در اقتصاد ما وجود دارد، مرتبط است. در سال آینده، اگر این انتظارات منفی که اکنون شکل گرفتهاند، مطابق با واقعیت باشند، نرخ ارز روند فعلی خود را ادامه خواهد داد. اما اگر در آینده مشخص شود که این انتظارات بیش از حد منفی بوده و با واقعیت همخوانی ندارد، نرخ ارز به روند بلندمدت خود بازخواهد گشت.
مهدی دارابی ادامه داد: آنچه که به نظر من در شکلگیری این انتظارات بسیار مؤثر و تعیینکننده است، فروش نفت و دسترسی به ارزهای حاصل از فروش نفت است. به نظر من اگر فروش نفت همچنان ادامه یابد و این باور به فعالان اقتصادی منتقل شود که ما مشکلی در فروش نفت نداریم، انتظارات تعدیل خواهد شد و این یکی از متغیرهای کلیدی در شکلگیری انتظارات است. متغیر کلیدی دیگر نیز مباحث سیاسی است. نکتهای که لازم است به آن اشاره کنم این است که بسیاری سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ را با سالهای ۹۷ و ۹۸ مقایسه میکنند، اما باید گفت که وضعیت ما به مراتب بهتر از سالهای ۹۷ و ۹۸ است. یادگیریهای ما بسیار بیشتر شده و زیرساختهای صادرات، واردات و به طور کلی دور زدن تحریمها بهبود یافته است.