اقتصاد ۲۴- در سالهای اخیر، نوسانات اقتصادی و تورم فزاینده به شکل بیسابقهای بر معیشت خانوارهای ایرانی تأثیر گذاشته است. بررسی دادههای رسمی نشان میدهد که قیمت بسیاری از کالاهای اساسی، بهویژه اقلام خوراکی مانند حبوبات، چای و ماهی، چندین برابر شده، در حالی که درآمد خانوارها متناسب با این افزایش رشد نکرده است. این شکاف عمیق میان درآمد و هزینه، نه تنها قدرت خرید مردم را کاهش داده، بلکه الگوی مصرف را نیز به زیان سلامت و رفاه خانوار تغییر داده است. چنین شرایطی زنگ خطر جدی برای سیاستگذاران اقتصادی است؛ چرا که تداوم آن میتواند به گسترش فقر، تشدید نابرابری اجتماعی و تضعیف اعتماد عمومی به دولت منجر شود.
بررسی دادههای رسمی نشان میدهد که حبوبات در این دوره رکورددار گرانی بودهاند به طوری که قیمت لوبیا چیتی طی این سالها ۳۴/۴ برابر، لوبیا قرمز ۲۶ برابر و لپه ۲۵/۶ برابر افزایش یافته است. پس از حبوبات، چای خارجی با رشد ۲۵ برابری، نخود با ۲۳/۴ برابر و ماهی قزلآلا با ۲۲/۶ برابر افزایش قیمت مواجه شدهاند و سایر اقلام ضروری مانند برنج ایرانی، عدس، قند و کره پاستوریزه نیز هر یک حدود ۲۲ برابر گران شدهاند.
به گزارش اقتصاد ۲۴ ، شکاف میان رشد درآمد و تورم خوراکیها، پیامدهای عمیقی برای اقتصاد و جامعه ایران دارد. نخستین اثر آن کاهش قدرت خرید مردم است. زمانی که قیمت کالاهای اساسی به شکل بیرویه افزایش یابد و درآمد خانوارها نتواند همپای آن رشد کند مردم مجبور میشوند از کالاهای با کیفیت پایینتر استفاده کنند یا مصرف برخی اقلام ضروری را کاهش دهند. به عنوان مثال کاهش مصرف حبوبات، لبنیات یا گوشت میتواند به بحران تغذیهای و افزایش مشکلات سلامت عمومی منجر شود.