Stephen Cimbala – استیون سی. سیمبالا، نشنال اینترست، ۲۳ آوریل ۲۰۲۶ جنگ با ایران به یک لحظه تعیینکننده برای امنیت جهانی تبدیل شده است
Stephen Cimbala – استیون سی. سیمبالا، نشنال اینترست، ۲۳ آوریل ۲۰۲۶ جنگ با ایران به یک لحظه تعیینکننده برای امنیت جهانی تبدیل شده است. در حالی که پیامدهای فوری بشردوستانه و ژئوپلیتیکی آن عمیق هستند، تأثیرات عمیقتر و بلندمدتتر این مناقشه احتمالاً بهشدت در حوزه کنترل تسلیحات هستهای و عدم اشاعه احساس خواهد شد. برای دههها، رژیم جهانی منع اشاعه – که توسط پیمان نامه منع گسترش سلاح هستهای (NPT)، آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) و شبکهای از توافقات دوجانبه و چندجانبه پشتیبانی میشود – در تلاش برای محدود کردن گسترش سلاح هستهای و کاهش خطرات درگیری هستهای بوده است.
با این حال، جنگ نقاط ضعف ساختاری این رژیم را آشکار کرده، مفروضات دیرینه در مورد بازدارندگی و دیپلماسی را به چالش کشیده و فشار اشاعه را در یکی از حساسترین مناطق استراتژیک جهان تسریع کرده است.
برنامه هستهای ایران بیش از دو دهه در مرکز دیپلماسی بینالمللی قرار داشته است. برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که در سال ۲۰۱۵ امضا شد، یک دستاورد تاریخی بود و نشان داد که مذاکره مستمر میتواند از طریق راستیآزمایی و مشوقها، فعالیت هستهای را مهار کند. با این حال، از هم پاشیدن این توافق در سال ۲۰۱۸، اعتبار موافقتنامه دیپلماتیک را تضعیف کرد و بهستهای برای ایران ترسیم کرده است. به طور کلیتر، جنگ در ایران رژیم جهانی عدم اشاعه را به یک چهارراه رسانده است. یک مسیر به سمت پراکندگی منجر میشود: هنجار تضعیف شده، مسابقات تسلیحاتی منطقهای و کاهش اعتماد به دیپلماسی. مسیر دیگر، اگرچه دشوارتر است، امکان بازآفرینی را ارائه میدهد – توافقات جدید، ابزار راستیآزمایی مدرنشده و تعهدی دوباره به امنیت مشارکتی.
اینکه جامعه بینالمللی در نهایت از کدام مسیر پیروی کند، به تمایل کشورها برای یادگیری از مناقشه و تشخیص این موضوع بستگی دارد که ثبات هستهای را نمیتوان بدیهی فرض کرد. خطرات زیاد است و انتخابهایی که در سالهای آینده انجام میشود، آینده امنیت جهانی را برای دههها شکل خواهد داد.
استاد علوم سیاسی در دانشگاه ایالتی پن و نویسنده کتاب و مقالات متعدد در زمینه مطالعات امنیت بینالملل، سیاست دفاعی، سلاح هستهای و کنترل تسلیحات