اقتصاد۲۴- کشورمان با وجود برخورداری از ذخایر عظیم نفت و گاز، در سالهای اخیر به یکی از کانونهای بحران انرژی تبدیل شده و توان برنامهریزی نهتنها بلندمدت که میانمدت را هم از دست داده است. ایران با داشتن حدود ۳۳ تریلیون مترمکعب ذخایر گازی، در مجموع حدود ۱۷ درصد از ذخایر اثباتشده گاز طبیعی در جهان را در اختیار دارد، اما امروز بیش از ۳۰۰ میلیون مترمکعب ناترازی گاز در کشور وجود دارد و البته تا ۱۵ سال آینده این میزان ناترازی حداقل دو برابر خواهد شد. در نتیجه این ناترازیها در حاملهای انرژی مانند گاز، برق و بنزین، نهتنها زندگی روزمره مردم را مختل کرده، بلکه زنگ خطر را برای امنیت اقتصادی کشور به صدا درآوردهاند. در ادامه وضعیت انرژی ایران را با معیارهای جهانی مقایسه کرده و راهکارهای استراتژیک مبتنی بر موقعیت ژئوپلیتیک کشور ارائه میشود.
۱. ناترازی گاز طبیعی: در سال ۱۴۰۱، کسری گاز در اوج مصرف به ۳۱۵ میلیون مترمکعب در روز رسید که حتی با کاهش دما در ۱۴۰۲، همچنان به ۲۸۰ میلیون مترمکعب رسید. اما در سال جاری این ناترازی به حدود ۳۵۰ میلیون مترمکعب رسیده و فرایند گازرسانی نیروگاهها با اختلال جدی مواجه شده است. این رقم در مقایسه با کشورهای اروپایی که با مدیریت مصرف و ذخیرهسازی، بحرانهای مشابه را مهار کردهاند، نشاندهنده ضعف ساختاری است و اکنون کشور در شرایطی است که بدون اصلاح ساختار حاکمیتی انرژی در وزارتخانههای نفت و نیرو در سمت تولید و البته در سمت مصرف نیز با اصلاح الگوی مصرف وابسته به وزارتخانههای صمت و راه و شهرسازی، امکان برونرفت از مسائل جاری را ندارد. ذکر این نکته ضروری است که قوانین حوزه انرژی در کشور بسیار ناکارآمد است و همان قوانین ناکارآمد نیز به درستی اجرا نمیشود. جای تأسف دارد که برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران در حوزه انرژی مطلقا منطبق بر نیازهای انرژی کشور نبوده و منابع دیده نشده است. اما بپردازیم به وضعیت تولید نفت در کشور و جایگاهی که در دنیا داریم: